ΑΒΕΡΩΦ

Διαδικτυακό Θωρηκτό

  • Ἡ Ἱστορία,ΔΕΝ ἀλλάζει !

  • Ἡ Μακεδονία εἶναι Ε Λ Λ Α Δ Α

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Kατηγορίες

  • Υπέρ της ζωής, κατά των εκτρώσεων

  • ΓΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ

  • Η ΒΟΡ.ΗΠΕΙΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

  • Ἀπό τήν Φλωρεντία,στήν ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

  • ΜΕΤΑΜΟΥΣΕΙΟΝ – Θ/Κ «Γ.ΑΒΕΡΩΦ»

  • Μαθαίνουμε…

  • ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

  • ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΝ

  • ΝΕΩΤΕΡΟ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ «ΗΛΙΟΥ»

  • ΜΕΓΑ ΛΕΞΙΚΟΝ (Δ.ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ)

  • ΛΕΞΙΚΟΝ ΗΣΥΧΙΟΥ

  • ΛΕΞΙΚΟΝ «LIDDEL-SCOTT»

  • ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

  • ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

  • 324 – 1453

  • ΧΡΟΝΙΚΟΝ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ

  • 1 8 2 1

  • Ἀπομνημονεύματα Ἡρώων τοῦ 1821

  • Ὁ ΕΛΛΗΝΟ – ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ τοῦ…

  • ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ (1904-8)

  • ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ’12- ’13

  • ΤΟ ΠΝ ΤΙΜΑ ΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ

  • Α’ ΠΠ (1914-18)

  • Μ.ΑΣΙΑ (1919-22)

  • O X I (1940-41)

  • ΙΩΑΝ.ΜΕΤΑΞΑΣ

  • ΕΑΡΙΝΗ ΕΠΙΘΕΣΙΣ (9-24 Μαρ.1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ (1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (1941)

  • Β’ ΠΠ (1 9 4 1 – 4)

  • ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ Θ/Κ «ΓΕΩΡ. ΑΒΕΡΩΦ»

  • ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ

  • ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

  • ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ

  • ΕΓΕΡΤΗΡΙΟΝ ΣΑΛΠΙΣΜΑ

  • Πρόσφατα σχόλια

    ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ στη Τα τζαμιά στην Κολωνία θα μετα…
    nikiphoros στη Τι δρομολογεί η ανασύσταση της…
    Πετροβούβαλος στη Το όνομα Ρούπελ σύμβολο αντίστ…
    Πετροβούβαλος στη Το όνομα Ρούπελ σύμβολο αντίστ…
    Δημοσθένης ο Μακεδών στη Το όνομα Ρούπελ σύμβολο αντίστ…
  • Ὁ Γκρεμιστής Κωστῆ Παλαμᾶ

  • Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» ΣΗΜΑ 3 Δεκ.1912

  • ΟΡΚΟΣ ΕΦΗΒΩΝ

  • ΟΡΚΟΣ ΤΩΝ ΦΙΛΙΚΩΝ

  • ——————————

  • ΦΟΡΕΣΙΕΣ καί ΑΡΜΑΤΑ τοῦ ’21

  • Η ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΝΥΚΑ (1838)

  • ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ (1974) …ἡ ταινία

  • ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑΙ ΩΜΟΤΗΤΕΣ

  • Μία ἀνοικτή πληγή Μνήμης 1914-23

  • Η ΜΑΥΡΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

  • ——————————

  • Ζημίαι τῶν ἀρχαιοτήτων έκ τοῦ πολέμου καί τῶν στρατευμάτων κατοχῆς (1946)

  • Ο ΦΙΛΕΛΛΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ

  • ΘΑ ΑΝΟΙΞΗι Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ;

  • ΑΘΑΝΑΤΟΙ !!!

  • 1944-49

  • ΑΓΕΛΑΣΤΟΣ ΠΕΤΡΑ

  • ΣΕΜΝΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΟΙ ΤΥΜΒΩΡΥΧΟΙ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΔΙΟΛΚΟΣ,ΓΙΑ 1500 ΧΡΟΝΙΑ

  • ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

  • ΟΧΙ ΣΤΟ ΤΖΑΜΙ

  • M.K.I.E.

  • Γιά ἀποπληρωμή ἐξωτ.χρεῶν,μόνο…

  • Ἡ ἔξοδός μας,εἶναι ἡ Κ_ _ _ά _α τους !

  • ΜΗΝ ΑΝΗΣΥΧΕΙΣ…

  • INSIDE JOB

Posts Tagged ‘Βυζαντινή Ιστορία’

Οι αραβικές κατακτήσεις μέχρι τον 8ο αιώνα

Posted by Πετροβούβαλος στο 27 Φεβρουαρίου, 2021

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Μετά το θάνατο του Μωάμεθ (632), ο συγγενής του Abu-Bakr εξελέγη αρχηγός των Μουσουλμάνων με τον τίτλο του χαλίφη (Khalifa). Οι τρεις μεταγενέστεροι χαλίφες, ο Ομάρ, ο Οτμάν και ο Αλή, εξελέγησαν επίσης αρχηγοί, αλλά δεν δημιούργησαν δυναστεία. Οι τέσσερις αυτοί άμεσοι διάδοχοι του Μωάμεθ είναι γνωστοί ως οι «ορθόδοξοι χαλίφες». Οι πιο σπουδαίες κατακτήσεις, τις οποίες έκαναν οι Άραβες στην περιοχή του Βυζαντίου, συμπίπτουν με την εποχή του χαλίφη Ομάρ.

Το ότι ο Μωάμεθ έγραψε στους αρχηγούς των άλλων κρατών, και στον Ηράκλειο, να δεχθούν τον Ισλαμισμό, και ότι ο Ηράκλειος απάντησε ευνοϊκά, θεωρείται τώρα ως μεταγενέστερο δημιούργημα το οποίο στερείται ιστορικής βάσης. Παρόλα αυτά όμως ακόμα και σήμερα υπάρχουν επιστήμονες που δέχονται την αλληλογραφία αυτή ως ιστορικό γεγονός.

Όσο ζούσε ο Μωάμεθ μόνο μεμονωμένες ομάδες των Βεδουίνων διέσχισαν τα βυζαντινά σύνορα. Την εποχή όμως του δεύτερου χαλίφη, Ομάρ, τα γεγονότα διεξήχθηκαν με μεγάλη ταχύτητα. Η χρονολογική σειρά των στρατιωτικών γεγονότων του 7ου αιώνα είναι σκοτεινή και πολύπλοκη. Είναι όμως πιθανόν τα γεγονότα να εξελίχθηκαν ως εξής: Το 634 οι Άραβες κατέλαβαν το βυζαντινό οχυρό Bothra, πέρα από τον Ιορδάνη, το 635 έπεσε η πόλη της Συρίας Δαμασκός, το 636 η μάχη του ποταμού Yarmuk είχε σαν αποτέλεσμα να καταληφθεί όλη η Συρία και το 637 ή το 638 παραδόθηκε η Ιερουσαλήμ ύστερα από πολιορκία δύο ετών.

Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας αυτής έπαιξαν ρόλο κυρίως ο χαλίφης Ομάρ, από τη μια πλευρά και ο Πατριάρχης Σωφρόνιος από την άλλη. Το κείμενο της συμφωνίας, με βάση το οποίο ο Σωφρόνιος παρέδωσε την Ιερουσαλήμ στον Ομάρ και που καθιέρωσε ορισμένες θρησκευτικές και κοινωνικές εγγυήσεις για τους Χριστιανούς της πόλης, έχει διασωθεί με μερικές δυστυχώς μεταγενέστερες μεταβολές. Οι Χριστιανοί είχαν πετύχει να απομακρύνουν τον Τίμιο Σταυρό από την Ιερουσαλήμ και να τον στείλουν στην Κωνσταντινούπολη πριν μπουν οι Άραβες στην πόλη.

Η κατάκτηση της Μεσοποταμίας και της Περσίας, που συνέβη συγχρόνως με τις κατακτήσεις των περιοχών του Βυζαντίου, τερματίζει την πρώτη περίοδο των αραβικών επιτυχιών στην Ασία. Κατά τα τέλη των 30 πρώτων χρόνων του αιώνα αυτού ο αρχηγός των Αράβων, Άμβρος, παρουσιάστηκε στα ανατολικά σύνορα της Αιγύπτου και άρχισε την κατάκτησή της. Μετά το θάνατο του Ηρακλείου, το 641 ή το 642, οι Άραβες κατέλαβαν την Αλεξάνδρεια, ενώ ο θριαμβευτής Άμβρος έστελνε το εξής μήνυμα στον Ομάρ στη Μεδίνα: «Κατάκτησα μια πόλη της οποίας θα αποφύγω την περιγραφή. Αρκεί μόνο να πω ότι κατέσχεσα σ’ αυτήν 4.000 βίλες με 4.000 λουτρά, 40.000 Ιουδαίους που πληρώνουν κεφαλικό φόρο και τετρακόσιους τόπους διασκεδάσεως».

Προς τα τέλη των 40 πρώτων χρόνων η Βυζαντινή αυτοκρατορία αναγκάστηκε να εγκαταλείψει οριστικά την Αίγυπτο. Την κατάκτηση της Αιγύπτου ακολούθησε μια προώθηση των Αράβων προς τις δυτικές ακτές της Β. Αφρικής. Το 650 η Συρία, μέρος της Μ. Ασίας, η Άνω Μεσοποταμία, η Παλαιστίνη, η Αίγυπτος και μέρος των βυζαντινών επαρχιών της Β. Αφρικής είχαν ήδη περιέλθει στην εξουσία των Αράβων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Μωάμεθ και Ισλάμ

Posted by Πετροβούβαλος στο 20 Φεβρουαρίου, 2021

αναδημοσίευση από την Βυζαντινή Ιστορία

.

Αρκετά πριν την εμφάνιση του Χριστιανισμού, οι Άραβες, λαός σημιτικής καταγωγής, κατέκτησαν την Αραβική χερσόνησο και την έρημο της Συρίας, η οποία βρίσκεται στα βόρειά της και εκτείνεται μέχρι τον Ευφράτη ποταμό. Η Αραβική χερσόνησος, ίση σχεδόν με το 1/4 της Ευρώπης, περιβάλλεται ανατολικά από τον Περσικό κόλπο, νότια από τον Ινδικό ωκεανό και δυτικά από την Ερυθρά Θάλασσα. Στα βόρεια προχωρά σιγά-σιγά στην έρημο της Συρίας. Οι πιο γνωστές από ιστορική άποψη, επαρχίες της χερσονήσου ήταν: α) το Nejd, στο κεντρικό οροπέδιο, β) η Υεμένη, στα ΝΔ της χερσονήσου και γ) το Hidjaz, η στενή λωρίδα που βρίσκεται κατά μήκος της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας και που εκτείνεται από τα βόρεια της χερσονήσου μέχρι την Υεμένη. Η άγονη χώρα δεν ήταν εύκολο να κατοικηθεί παντού και γι’ αυτό οι Άραβες κατέλαβαν την κεντρική και τη βόρεια κυρίως Αραβία. Οι Βεδουίνοι, που ήταν νομάδες θεωρούσαν τον εαυτό τους ως τους γνήσιους και αμιγείς αντιπροσώπους της αραβικής φυλής, καθώς και ως τους πραγματικούς εκπροσώπους της ανδρείας. Συμπεριφέρονταν με αλαζονεία και με περιφρόνηση, ακόμα, στους νέους κατοίκους των λίγων πόλεων και χωριών.

Οι Ρωμαίοι δεν μπορούσαν να αποφύγουν τις συγκρούσεις με τις αραβικές φυλές στα ανατολικά σύνορα της Συρίας, τα οποία ήταν αναγκασμένοι να προστατεύουν. Γι’ αυτό οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες ανέγειραν μια γραμμή συνοριακών οχυρών (limes), που έμοιαζαν εν μέρει με τα περίφημα limes Romanus, που έγιναν στον Δούναβη για την προστασία της χώρας από τις γερμανικές επιδρομές. Ακόμα και τώρα υπάρχουν μερικά ερείπια της κύριας ρωμαϊκής οχύρωσης που έγινε κατά μήκος των συνόρων της Συρίας.

Από τις αρχές του 2ου αιώνα π.Χ. άρχισαν να σχηματίζονται ανεξάρτητα κρατίδια ανάμεσα στους Άραβες της Συρίας. Τα κράτη αυτά επηρεάστηκαν πολύ από τον αραμαϊκό και ελληνικό πολιτισμό και γι’ αυτό είναι μερικές φορές γνωστά ως Άραβο-Αραμαϊκά Ελληνιστικά βασίλεια. Από τις πόλεις η Πέτρα κυρίως έγινε πλούσια και σημαντική χάρη στην πλεονεκτική θέση που κατείχε στη διασταύρωση μεγάλων εμπορικών δρόμων. Ακόμα και σήμερα ελκύουν την προσοχή των ιστορικών και των αρχαιολόγων τα μεγαλοπρεπή ερείπια αυτής της πόλης.

Από πολιτικής και πολιτιστικής πλευράς, το πιο αξιόλογο από όλα τα βασίλεια αυτά, την εποχή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, ήταν η Παλμύρα, της οποίας η γενναία βασίλισσα Ζηνοβία (όπως την ονομάζουν οι Ρωμαίοι και οι Έλληνες συγγραφείς) δημιούργησε τα 50 τελευταία χρόνια του 3ου αιώνα, ένα μεγάλο κράτος κατακτώντας την Αίγυπτο και το μεγαλύτερο μέρος της Μ. Ασίας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Η εποχή του Ηράκλειου (610-717)

Posted by Πετροβούβαλος στο 5 Φεβρουαρίου, 2021

αναδημοσίευση από την Βυζαντινή Ιστορία

.

Ο Ηράκλειος και οι άμεσοι διάδοχοί του αποτελούν μια δυναστεία αρμενικής, πιθανόν, προέλευσης. Αυτό τουλάχιστον μπορεί να συμπεράνει κανείς έχοντας υπόψη του τον Αρμένιο ιστορικό του 7ου αιώνα Sebeos, που θεωρείται σαν μια ανεκτίμητη πληροφοριακή πηγή για την εποχή του Ηρακλείου, και ο οποίος γράφει ότι η οικογένειά του συγγενεύει προς τον περίφημο αρμενικό οίκο των Αρσακίδων. Ο Ηράκλειος βασίλευσε από το 610 μέχρι το 641 και απέκτησε με την πρώτη του γυναίκα Ευδοκία ένα γιο, τον Κωνσταντίνο, ο οποίος βασίλευσε μετά το θάνατο του πατέρα του για λίγους μήνες, επειδή πέθανε κι αυτός το 641. Στην ιστορία είναι γνωστός ως Κωνσταντίνος Γ’ (ένας από τους γιους του Μ. Κωνσταντίνου θεωρείται ως Κωνσταντίνος Β’).

Μετά το θάνατο του Κωνσταντίνου Γ’ ανέβηκε στο θρόνο για μερικούς μήνες ο Ηρακληνάς, γιος του Ηράκλειου από τη δεύτερη γυναίκα του, την Μαρτίνα, ο οποίος εκθρονίστηκε το φθινόπωρο του 641, για να ανακηρυχθεί αυτοκράτορας ο γιος του Κωνσταντίνου Γ’, ο Κώνστας Β’, ο οποίος βασίλευσε από το 641 μέχρι το 668. Η ελληνική μορφή του ονόματός του Κώνστας (λατινικά Constans), είναι πιθανόν υποκοριστικό του ονόματος Κωνσταντίνος, το οποίο αναφέρεται στα βυζαντινά νομίσματα, στα επίσημα Δυτικά στοιχεία της περιόδου αυτής, καθώς και σε μερικές πηγές βυζαντινής προέλευσης. Ο λαός τον ονόμαζε Κώνστα.

Διάδοχός του υπήρξε ο δραστήριός του γιος Κωνσταντίνος Δ’ (668-685), ο οποίος είναι γνωστός ως «Πωγωνάτος», αν κι οι σύγχρονοι ιστορικοί ονομάζουν έτσι τον πατέρα και όχι το γιο. Με τον θάνατο του Κωνσταντίνου Δ’ (685) τελειώνει η καλύτερη περίοδος της δυναστείας του Ηρακλείου, αν και ο γιος του (ο τελευταίος της δυναστείας) Ιουστινιανός Β’ ο «Ρινότμητος» βασίλευσε δυο φορές από το 685 μέχρι το 695 και από το 705 μέχρι το 711. Η περίοδος του Ιουστινιανού Β’, χαρακτηριστική για τις πολλές θηριωδίες του, δεν έχει μελετηθεί ακόμα όσο πρέπει. Είναι όμως λογικό να υποθέσουμε ότι η σκληρή συμπεριφορά του αυτοκράτορα προς τους εκπροσώπους της αριστοκρατίας δεν οφειλόταν μόνο σε καθαρή αυθαιρεσία, αλλά και στην κρυφή δυσαρέσκεια των μελών εκείνων της αριστοκρατίας που, μη θέλοντας να συμβιβαστούν με την ισχυρή θέληση και την απολυταρχική πολιτική του Ιουστινιανού, αγωνίζονταν να τον εκθρονίσουν.

Μερικά βιβλία μιλούν καθαρά για την ύπαρξη μιας παραδοσιακής εχθρικής τάσης κατά του Ιουστινιανού Β’. Εκθρονίστηκε το 685 και εξορίστηκε στη Χερσώνα της Κριμαίας, αφού «ερρινοκοπήθη και εγλωσσοκοπήθη». Διέφυγε όμως από εκεί και κατόρθωσε να νυμφευθεί την αδελφή του Χαγάνου των Χαζάρων. Αργότερα πέτυχε με τη βοήθεια των Βουλγάρων να πάρει πίσω τον θρόνο του Βυζαντίου και, όταν γύρισε στην πρωτεύουσα, έλαβε σκληρά μέτρα εναντίον όλων εκείνων που συντέλεσαν στην εκθρόνισή του. Η συμπεριφορά του όμως αυτή είχε σαν αποτέλεσμα το 711 μια επανάσταση, στη διάρκεια της οποίας σφαγιάστηκαν ο Ιουστινιανός και η οικογένειά του. Με το έτος 711 τελειώνει και η Δυναστεία του Ηρακλείου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Η θέση του παιδιού στη βυζαντινή κοινωνία

Posted by Πετροβούβαλος στο 25 Ιανουαρίου, 2021

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Όπως σε όλες τις μεσαιωνικές κοινωνίες, έτσι και στη Βυζαντινή, το παιδί δεν αποτελεί το κέντρο ενδιαφέροντος της οικογένειας και η θέση του δεν είναι προνομιακή μεταξύ των μελών της. Οι κοινωνικές αντιλήψεις επηρεάζουν την ενασχόληση της επιστήμης με το παιδί και η φροντίδα της υγείας του δε διαχωρίζεται από εκείνη των ενηλίκων.

Οι πληροφορίες από τις ιστορικές, αγιολογικές και ιατρικές πηγές συνηγορούν στην έλλειψη της Παιδιατρικής ειδικότητας, αλλά ταυτόχρονα μαρτυρούν τη στάση της Εκκλησίας προς τον ανήλικο πληθυσμό σχετικά με τη ζωή του (απαγόρευση εκτρώσεων και έκθεσης βρεφών σε σύμφωνη νομοθετική ρύθμιση από την Πολιτεία) και την υγεία του (σωματική, ψυχική και κοινωνική) θέτοντας τη φιλανθρωπία στην κορυφή των αρετών και υλοποιώντας την με τη δημιουργία ευαγών ιδρυμάτων και με την αφιέρωση αρκετών αγίων αποκλειστικά στην προστασία των παιδιών και τη θαυματουργική θεραπεία τους από τις αρρώστιες.

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΗΛΙΚΙΩΝ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

Η νομική αναγνώριση της παιδικής ηλικίας ως αυτοτελές έννομο αγαθό είναι ανύπαρκτη στο μεγαλύτερο διάστημα της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και μόνο στους τελευταίους αιώνες επιχειρείται να καλυφθεί το κενό με το έργο του Κωνσταντίνου Αρμενόπουλου «Εξάβιβλος». Στο κεφάλαιο «Περί άνηβων και αφηλίκων», του ανωτέρω συγγράμματος, ορίζεται η ανηλικότητα από τη γέννηση μέχρι το 25ο έτος και καταγράφονται οι ειδικότερες διακρίσεις.

«Ίμφαντες» ή «νήπιοι» ονομάζονται οι ανήλικοι μέχρι 7 ετών. «Άνηβοι» καλούνται τα αγόρια μέχρι το 14ο και τα κορίτσια μέχρι το 12ο έτος της ηλικίας τους και «αφήλικες» από τα όρια αυτά μέχρι το 25ο έτος.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΡΕΦΟΥΣ

Η διάθεση του νομοθέτη να προστατεύσει τον παιδικό πληθυσμό από κάθε επιβουλή εναντίον του είναι εμφανής στην αυξανόμενη αυστηρότητα με την οποία τιμωρούνται οι αξιόποινες πράξεις που στρέφονται κατά των ανηλίκων. Η μέριμνα αυτή επεκτείνεται στα έμβρυα, τα οποία έχουν τα ίδια δικαιώματα και θεωρούνται αναπτυσσόμενες ψυχοσωματικές οντότητες. Ο σεβασμός προς το έμβρυο επιβάλλει την αναστολή κάθε καταδίκης της μητέρας στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αλλά ακόμα και την υποχρεωτική αφαίρεση του κυήματος από την αποθανούσα έγκυο λόγω πιθανότητας να είναι ζωντανό. Η Πολιτεία φροντίζει επίσης σε περιπτώσεις θανάτου του πατέρα ή διαζυγίου να αναλάβει την προστασία του παιδιού που θα γεννηθεί διορίζοντας «κουράτορα» (επίτροπο) που οφείλει να μεριμνήσει για την ανατροφή του.

Υπό την επίδραση του Χριστιανισμού παγιώνεται η απαγόρευση των εκτρώσεων και καταδικάζονται τόσο από την Εκκλησία όσο και από την Πολιτεία ανεξαρτήτως του λόγου για τον οποίον γίνονται (κληρονομικά δικαιώματα, διαζύγιο, αντίδραση προς το σύζυγο, δωροδοκίες συγγενών, προσωπική επιθυμία της μητέρας), της οικογενειακής κατάστασης της μητέρας (νόμιμο ή νόθο έμβρυο) και της χρονικής στιγμής (πρώιμη ή πιο προχωρημένη εγκυμοσύνη). Η ποινή περιλαμβάνει τη μητέρα αλλά και το συνεργό της στην πράξη που ισοδυναμεί με φόνο, δηλαδή τον ιατρό, τη μαία ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο και κυμαίνεται από εξορία, σωματικές ποινές, δήμευση περιουσίας, ακόμα και θάνατο. Η Εκκλησία προσθέτει και 10ετές επιτίμιο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Άμεσοι διάδοχοι του Ιουστινιανού

Posted by Πετροβούβαλος στο 20 Ιανουαρίου, 2021

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Όταν η δυναμική φυσιογνωμία του Ιουστινιανού εξέλιπε, όλο το τεχνικό σύστημα της διοίκησής του, που για ένα χρονικό διάστημα ισορρόπησε την αυτοκρατορία, καταστράφηκε. «Όταν πέθανε», λέει ο Bury, «οι άνεμοι ελευθερώθηκαν από τη φυλακή οι διαλυτικοί παράγοντες άρχισαν να δρουν με όλη τους τη δύναμη, το τεχνικό σύστημα κατέρρευσε και η μεταμόρφωση της αυτοκρατορίας, η οποία ασφαλώς για αρκετό διάστημα είχε προοδεύσει… τώρα άρχισε να προχωρεί γρήγορα και αισθητά».

Η περίοδος μεταξύ 565 και 610 ανήκει στις πιο ατυχείς περιόδους της Βυζαντινής ιστορίας. Κατά τη διάρκειά της βασίλευαν παντού η αναρχία, η φτώχεια και οι αρρώστιες. Η ανωμαλία της περιόδου αυτής έκανε τον Ιωάννη της Εφέσου (ιστορικό της εποχής του Ιουστίνου Β’) να μιλάει για το τέλος του κόσμου.

«Ίσως δεν υπάρχει άλλη περίοδος της ιστορίας», λέει ο Finlay, «κατά την οποία η κοινωνία βρισκόταν σε μια τέτοια κατάσταση διεθνούς ηθικής αποσύνθεσης». Τα γεγονότα όμως της περιόδου αυτής δείχνουν ότι η φοβερή αυτή εικόνα αποτελεί κάποια υπερβολή και ότι πρέπει να διορθωθεί.

Τον Ιουστινιανό διαδέχθηκαν ο Ιουστίνος Β’, ο νεώτερος (565-578), ο Τιβέριος Β’ (578-582), ο Μαυρίκιος (582-602) και ο Φωκάς (602-610). Ο πιο σπουδαίος απ’ αυτούς τους τέσσερις αυτοκράτορες υπήρξε ο ενεργητικός στρατιώτης και ικανός ηγέτης Μαυρίκιος. Η σύζυγος του Ιουστίνου Β’, Σοφία, που με τη δυνατή της θέληση, έμοιαζε πολύ της Θεοδώρας, επηρέαζε πολύ τις υποθέσεις του κράτους.

Τα πιο σημαντικά γεγονότα της εξωτερικής ζωής της αυτοκρατορίας, την περίοδο αυτή, ήταν ο Περσικός πόλεμος, ο αγώνας με τους Σλάβους και τους Αβάρους στη Βαλκανική χερσόνησο και η κατοχή της Ιταλίας από τους Λογγοβάρδους. Όσον αφορά την εσωτερική ζωή της αυτοκρατορίας, έχουμε να παρατηρήσουμε δύο σημαντικά γεγονότα: τη σταθερή ορθόδοξη τακτική των αυτοκρατόρων και τον σχηματισμό δύο Εξαρχόντων.

ΟΙ ΠΕΡΣΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Φόροι και οικονομικά προβλήματα στην εποχή του Ιουστινιανού

Posted by Πετροβούβαλος στο 7 Ιανουαρίου, 2021

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Ένα από τα αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της εσωτερικής πολιτικής του Ιουστινιανού, υπήρξε ο επίμονος αγώνας του εναντίον των μεγάλων γαιοκτημόνων. Γνωρίζουμε τον αγώνα αυτόν μέσω των Νεαρών, των παπύρων, και των «Ανεκδότων» του Προκοπίου, ο οποίος αν και υποστηρίζει τις απόψεις των ευγενών και παρουσιάζει αρκετές κατηγορίες στον λίβελό του αυτό εναντίον του Ιουστινιανού, παρόλα αυτά δίνει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εικόνα της κοινωνικής πάλης κατά τη διάρκεια του 6ου αιώνα.

Το κράτος αντιλήφθηκε ότι οι πιο επικίνδυνοι αντίπαλοί του ήταν οι μεγάλοι γαιοκτήμονες, οι οποίοι ρύθμιζαν τα ζητήματα των μεγάλων τους ιδιοκτησιών, αδιαφορώντας τελείως για την εξουσία. Μια από τις Νεαρές του Ιουστινιανού κατηγορεί την απελπιστική κατάσταση, στην οποία βρίσκονταν οι σχέσεις μεταξύ κράτους και ιδιοκτησίας, λόγω της αχαλίνωτης συμπεριφοράς των τοπικών παραγόντων, ενώ συγχρόνως απευθύνεται στον Διοικητή της Καππαδοκίας ως εξής:

«Έχουμε πληροφορηθεί ότι γίνονται τόσο μεγάλες καταχρήσεις ώστε να είναι δύσκολη η διόρθωσή τους από ένα μόνο πρόσωπο με ανώτερη εξουσία. Και ντρεπόμαστε ακόμα και να λέμε με πόση απρέπεια οι γαιοκτήμονες περπατούν εδώ κι εκεί, κυκλωμένοι από σωματοφύλακες και πώς ακολουθούνται από μεγάλες μάζες λαού καθώς και με ποιο τρόπο ληστεύουν το κάθε τι… Η κρατική ιδιοκτησία έχει σχεδόν μετατραπεί σε ιδιωτική, δεδομένου ότι έχει ληστευθεί και λεηλατηθεί (συμπεριλαμβανομένης και της βοσκής και των αλόγων ακόμα) χωρίς καμιά διαμαρτυρία, επειδή όλα τα στόματα γέμισαν για να σωπάσουν».

Φαίνεται ότι οι άρχοντες της Καππαδοκίας είχαν πλήρη εξουσία στις επαρχίες τους, διατηρούσαν ακόμα και δικό τους στρατό (οπλισμένους ανθρώπους και σωματοφύλακες) και ότι καταπατούσαν τόσο τα ιδιωτικά όσο και τα κρατικά εδάφη. Είναι επίσης αξιόλογο ότι η Νεαρά εκδόθηκε 4 χρόνια μετά τη στάση του Νίκα.

Κάτι παρόμοιο αναφέρεται σ’ έναν πάπυρο και για την Αίγυπτο. Ένα μέλος μιας φημισμένης αριστοκρατικής οικογένειας της Αιγύπτου κατείχε, τον 6ο αιώνα, τεράστιες περιοχές σε διάφορα μέρη της χώρας αυτής. Ολόκληρα χωριά αποτελούσαν μέρος της ιδιοκτησίας του και το σπίτι του ήταν σχεδόν σαν παλάτι. Είχε τους γραμματείς του, τους οικονόμους του, τους προϊστάμενους των εργατών, τους εκτιμητές και τους εισπράκτορες φόρων, το θησαυροφύλακά του, την αστυνομία του, ακόμα και προσωπική ταχυδρομική υπηρεσία. Οι άρχοντες αυτού του είδους είχαν δικές τους φυλακές, καθώς και ατομικό στρατό. Μεγάλες εκτάσεις επίσης βρίσκονταν στην κατοχή των εκκλησιών και των μοναστηριών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Θρησκευτικά προβλήματα – Η Ε’ Οικουμενική Σύνοδος

Posted by Πετροβούβαλος στο 12 Νοεμβρίου, 2020

(σ.Π/Β: η θλιβερή πρακτική του αφορισμού νεκρών που «εγκαινιάστηκε» στην Πέμπτη Οικουμενική Σύνοδο εφαρμόστηκε και στην Πενθέκτη παρά τις αντιδράσεις. Στη εποχή μας έχει υποστηριχθεί αβάσιμα πως «δεν αφορίστηκαν οι νεκροί αλλά οι ιδέες τους», κάτι που καταφανώς δεν ισχύει).

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Η πιο σημαντική απ’ όλες φυσικά υπήρξε η τακτική που κράτησε ο Ιουστινιανός απέναντι στους Μονοφυσίτες. Πρώτα απ’ όλα οι σχέσεις του αυτοκράτορα μαζί τους ήταν πολύ σημαντικές από πολιτική πλευρά, επειδή είχαν άμεση σχέση με το εξαιρετικά σπουδαίο πρόβλημα των Ανατολικών επαρχιών της Αιγύπτου, της Συρίας και της Παλαιστίνης. Αφετέρου οι Μονοφυσίτες είχαν την υποστήριξη της γυναίκας του Ιουστινιανού Θεοδώρας, η οποία τον επηρέαζε πολύ. Ένας Μονοφυσίτης συγγραφέας της εποχής εκείνης ονόμαζε την αυτοκράτειρα «γυναίκα γεμάτη ζήλο και αγάπη για τον Χριστό» και ως «την πιο χριστιανή αυτοκράτειρα, την οποία έστειλε ο Θεός για να προστατεύσει στις δύσκολες στιγμές τους διωκομένους».

Ακολουθώντας τη συμβουλή της Θεοδώρας, ο Ιουστινιανός θέλησε από την αρχή της βασιλείας του να δημιουργήσει ειρηνικές σχέσεις με τους Μονοφυσίτες. Έδωσε την άδεια στους Επισκόπους που είχαν εξοριστεί επί Ιουστίνου και στις αρχές της δικής του βασιλείας, να επιστρέψουν στην πατρίδα τους και προσκάλεσε πολλούς Μονοφυσίτες στην πρωτεύουσα σ’ ένα συμβιβαστικό θρησκευτικό συνέδριο, στο οποίο όπως αναφέρει ένας αυτόπτης μάρτυρας, τους προέτρεψε να συζητήσουν με τους ανταγωνιστές τους όλα τα αμφισβητούμενα ζητήματα «με την ηπιότητα και την υπομονή που αρμόζει στην Ορθοδοξία και στη θρησκεία».

Φιλοξένησε επίσης στην πρωτεύουσα, σ’ ένα από τα ανάκτορα, 500 Μονοφυσίτες μοναχούς. Το 535 ο Σεβήρος, αρχηγός και πραγματικός «νομοθέτης του Μονοφυσιτισμού», ήρθε στην Κωνσταντινούπολη, όπου έμεινε ένα χρόνο. Η πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας στις αρχές του 535 παρουσίαζε κάπως τη θέα που είχε παρουσιάσει την εποχή του Αναστασίου. Ο επισκοπικός θρόνος της Κωνσταντινούπολης δόθηκε στον επίσκοπο Τραπεζούντας, Άνθιμο, που ήταν γνωστός για τις συμβιβαστικές του διαθέσεις προς τους Μονοφυσίτες, οι οποίοι φαινόταν να είχαν θριαμβεύσει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, Εκκλησία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Το νομοθετικό έργο του Ιουστινιανού

Posted by Πετροβούβαλος στο 2 Νοεμβρίου, 2020

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Ο Ιουστινιανός έγινε διεθνώς γνωστός χάρη στο νομοθετικό του έργο, το οποίο είναι πράγματι πολύ σπουδαίο. Η γνώμη του ήταν ότι ένας αυτοκράτορας «δεν πρέπει να δοξάζεται μόνο με τα όπλα, αλλά και να οπλίζεται με τους νόμους, έτσι ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει σωστά την περίοδο της ειρήνης όπως και την περίοδο του πολέμου. Ο αυτοκράτορας πρέπει να είναι ο ισχυρός προστάτης του δικαίου, ακριβώς όπως είναι ο θριαμβευτής νικητής των εχθρών». Πίστευε επίσης ότι ο ίδιος ο Θεός έδωσε στους αυτοκράτορες το δικαίωμα να δημιουργούν και να ερμηνεύουν τους νόμους κι ότι ως συνεπώς ο αυτοκράτορας πρέπει να δημιουργεί νόμους, εφόσον το δικαίωμά του αυτό έχει θεϊκή προέλευση. Αλλά, φυσικά, εκτός από όλες αυτές τις θεωρητικές προϋποθέσεις, ο αυτοκράτορας είχε και άλλους, πιο πρακτικούς λόγους που τον οδήγησαν στο νομοθετικό του έργο, δεδομένου ότι το Ρωμαϊκό Δίκαιο, την εποχή αυτή, βρισκόταν σε μια πολύ χαώδη κατάσταση.

Από την εποχή της ειδωλολατρικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όταν η νομοθετική εξουσία ανήκε αποκλειστικά στον αυτοκράτορα, η μόνη μορφή νομοθεσίας ήταν η έκδοση των αυτοκρατορικών νόμων (leges). Όλοι οι παλαιότεροι νόμοι που διαμορφώθηκαν από τους νομικούς της κλασικής περιόδου, ονομάζονταν Jus vetus ή Jus antiquum. Από τα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ. η νομική επιστήμη παράκμασε με μεγάλη ταχύτητα. Οι νομικές εκδόσεις περιορίστηκαν σε φτωχές συλλογές, που είχαν σκοπό να βοηθήσουν τους δικαστές, που δεν μπορούσαν να μελετήσουν όλη τη νομική φιλολογία, προσφέροντάς τους αποσπάσματα από τους αυτοκρατορικούς νόμους και τα έργα παλαιών διεθνώς γνωστών νομικών.

Οι συλλογές αυτές όμως ήταν ιδιωτικές, χωρίς καμιά επίσημη αναγνώριση. Στην πραγματικότητα, λοιπόν, ένας δικαστής έπρεπε να συμβουλεύεται όλους τους αυτοκρατορικούς νόμους και όλη την κλασική φιλολογία, πράγμα που ξεπερνούσε τις ανθρώπινες δυνατότητες. Δεν υπήρχε κανένα επίσημο όργανο για τη δημοσίευση των αυτοκρατορικών νόμων, που αυξάνοντας ποσοτικά κάθε χρόνο, δε μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εύκολα, γιατί μερικά νέα διατάγματα αναιρούσαν ή τροποποιούσαν τα παλαιά. Όλα αυτά εξηγούν την επείγουσα ανάγκη για μια απλή συλλογή των αυτοκρατορικών διαταγμάτων, προσιτή σε αυτούς που θα την χρησιμοποιούσαν. Αρκετά πράγματα είχαν γίνει προς την κατεύθυνση αυτή, πριν από τον Ιουστινιανό, που βοηθήθηκε πολύ στο νομοθετικό του έργο από το Γρηγοριανό Κώδικα (Codex Gregorianus), τον Ερμογενιανό Κώδικα (Codex Hermogenianus) και το Θεοδοσιανό Κώδικα (Codex Theodosianus).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Ο Ιουστινιανός και οι διάδοχοί του

Posted by Πετροβούβαλος στο 6 Οκτωβρίου, 2020

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Στην εξωτερική, αλλά και στη θρησκευτική πολιτική τους, οι διάδοχοι του Ζήνωνα και του Αναστασίου, ακολούθησαν τελείως αντίθετο δρόμο προς τους προκατόχους τους, επειδή στράφηκαν από την Ανατολή προς τη Δύση.

Αυτοκράτορες της περιόδου 518-610

Κατά τη διάρκεια της περιόδου 518-578 ανέβηκαν στο θρόνο τα εξής πρόσωπα: α) Ο Ιουστίνος ο Πρεσβύτερος (518-527), που ήταν αρχηγός της σωματοφυλακής του Παλατιού (κόμης των εξκουβιτόρων)[1] και ο οποίος ξαφνικά και τυχαία διαδέχθηκε τον Αναστάσιο, β) ο ανεψιός του, Ιουστινιανός ο Μεγάλος (527-565), και γ) ο ανεψιός του Ιουστινιανού, ο Ιουστίνος Β’, γνωστός ως ο Νεώτερος (565-578). Τα ονόματα του Ιουστίνου και του Ιουστινιανού είναι στενά συνδεδεμένα με το πρόβλημα της σλαβονικής του καταγωγής, η οποία για αρκετό διάστημα θεωρείτο από πολλούς επιστήμονες, ως ένα ιστορικό γεγονός.

Η θεωρία αυτή στηρίχθηκε στη «Βιογραφία» του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, την οποία έγραψε ο ηγούμενος Θεόφιλος, διδάσκαλος του Ιουλιανού και που εκδόθηκε από τον φύλακα της Βιβλιοθήκης του Βατικανού, Νικόλαο Αλεμάνο, στις αρχές του 17ου αιώνα. Η βιογραφία αυτή παρουσιάζει επικά ονόματα του Ιουστινιανού και των συγγενών του, με τα οποία ήταν γνωστοί στην ιδιαίτερη πατρίδα τους και τα οποία, κατά τη γνώμη των ειδικών στις σλαβονικές μελέτες, ήταν σλαβονικά ονόματα, όπως π.χ. το όνομα του Ιουστινιανού Κράνθα, «αλήθεια, δικαιοσύνη». Όταν βρέθηκε και μελετήθηκε από τον Άγγλο επιστήμονα Bryce, στα τέλη του 19ου αιώνα (1883) το χειρόγραφο που χρησιμοποίησε ο Αλεμάνος, αποδείχθηκε ότι ανήκε στις αρχές του 17ου αιώνα και ότι ήταν καθαρός μύθος χωρίς ιστορική αξία.

Η θεωρία της σλαβονικής καταγωγής του Ιουστινιανού πρέπει, συνεπώς, προς το παρόν, να απορριφθεί. Ο Ιουστίνος και ο Ιουστινιανός ήταν πιθανόν Ιλλυριοί ή Αλβανοί. Ο Ιουστινιανός γεννήθηκε σ’ ένα χωριό της Άνω Μακεδονίας, όχι μακριά από το σημερινό Uskub, στα αλβανικά σύνορα. Μερικοί επιστήμονες αναζητούν την οικογένεια του Ιουστινιανού στους Ρωμαίους αποίκους της Δαρδανίας, δηλαδή της Άνω Μακεδονίας. Οι τρεις πρώτοι αυτοκράτορες της εποχής αυτής ήταν συνεπώς, Ιλλυριοί ή Αλβανοί, αν και είχαν γίνει Ρωμαίοι. Μητρική τους γλώσσα ήταν η Λατινική.

Ο ασθενικός κι άτεκνος Ιουστίνος Β’ έκανε τον Θράκα Τιβέριο στρατηγό, ορίζοντάς τον συγχρόνως και Καίσαρα. Παίρνοντας ως αφορμή το γεγονός αυτό, έκανε μια πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία, που άφησε βαθειά εντύπωση στους σύγχρονούς του, λόγω της ειλικρίνειας και της μετάνοιας που παρουσίαζε. Επειδή η ομιλία είχε στενογραφηθεί, διατηρείται στην πρωτότυπη μορφή της.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Φιλολογία, Επιστήμη, Αγωγή και Τέχνη (4ος – 5ος αιώνας)

Posted by Πετροβούβαλος στο 17 Σεπτεμβρίου, 2020

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Η ανάπτυξη της φιλολογίας, της επιστήμης και της αγωγής από τον 4ο μέχρι τις αρχές του 6ου αιώνα, είναι στενά συνδεδεμένη με τις σχέσεις που δημιουργήθηκαν μεταξύ του χριστιανικού και του ειδωλολατρικού κόσμου ο οποίος είχε παρουσιάσει ένα τόσο μεγάλο πολιτισμό.

Οι συζητήσεις των Χριστιανών απολογητών του 2ου και του 3ου αιώνα, σχετικά με το κατά πόσο μπορεί ένας Χριστιανός να χρησιμοποιεί τα πνευματικά έργα των ειδωλολατρών, έμειναν χωρίς αποτέλεσμα. Ενώ μερικοί εύρισκαν τον ελληνικό πολιτισμό, που δεν τον θεωρούσαν ασυμβίβαστο με το Χριστιανισμό, ωφέλιμο, άλλοι αρνούνταν κάθε χρησιμότητα της ειδωλολατρικής αρχαιότητας, που την είχαν αποκηρύξει.

Διαφορετική κατάσταση επικρατούσε στην Αλεξάνδρεια, το αρχαίο αυτό κέντρο των φιλοσοφικών και θρησκευτικών συζητήσεων, όπου κυριαρχούσε η τάση προσέγγισης των δύο αυτών φαινομενικά ασυμβίβαστων παραγόντων. Ο Κλήμης Αλεξανδρείας, ο φημισμένος συγγραφέας του 2ου αιώνα, γράφει: «η φιλοσοφία, υπηρετεί ως οδηγός, οδηγώντας στην τελειότητα αυτούς που κλήθηκαν στο Χριστιανισμό». Παρόλα αυτά, το πρόβλημα των σχέσεων μεταξύ ειδωλολατρικού πολιτισμού και Χριστιανισμού δεν είχε λυθεί ακόμα κατά τους τρεις πρώτους μ.Χ. αιώνες.

Σιγά-σιγά, όμως, η ειδωλολατρική κοινωνία μεταστράφηκε στο Χριστιανισμό, που προόδευσε πολύ κατά τον 4ο αιώνα, πρώτα χάρη στην προστασία του κράτους και δεύτερον, στις πολλές «αιρέσεις» – που προκάλεσαν επιστημονικές συζητήσεις και ζωηρές διαμάχες με αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων και σοβαρών προβλημάτων.

Συγχρόνως ο Χριστιανισμός απορροφούσε πολλά στοιχεία του πολιτισμού των ειδωλολατρών και, όπως λέει ο Krumbacher, «οι χριστιανικές αρχές ασυνείδητα περιβλήθηκαν την ειδωλολατρική ενδυμασία».[1] Η χριστιανική φιλολογία του 4ου και του 5ου αιώνα πλουτίστηκε με τα έργα μεγάλων συγγραφέων, πεζογράφων και ποιητών. Συγχρόνως, η ειδωλολατρική παράδοση συνεχίστηκε και αναπτύχθηκε από τους αντιπροσώπους της ειδωλολατρικής σκέψης.

Στην εκτεταμένη επικράτεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και μέσα στα προ των περσικών και αραβικών κατακτήσεων όριά της, η χριστιανική Ανατολή του 4ου και του 5ου αιώνα παρουσίαζε αρκετά διαλεκτά φιλολογικά κέντρα, των οποίων οι συγγραφείς εξασκούσαν μια μεγάλη επιρροή κι έξω ακόμα απ’ τα όρια των πόλεων τους και των επαρχιών τους. Η Καππαδοκία, στη Μικρά Ασία, έδωσε, κατά τον 4ο αιώνα, τους τρεις διακεκριμένους «Καππαδόκες»: τον Μεγάλο Βασίλειο (330-379), το φίλο του Γρηγόριο το Θεολόγο (330-389) και το νεώτερο αδελφό του Βασιλείου Γρηγόριο Νύσσας (335-394).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Μαρκιανός (450-57) – Λέων Α’ (457-74) – Ζήνων (474-491) – Αναστάσιος Α’ (491-518)

Posted by Πετροβούβαλος στο 7 Σεπτεμβρίου, 2020

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Ο Θεοδόσιος πέθανε χωρίς να αφήσει διάδοχο. Η ηλικιωμένη αδελφή του Πουλχερία δέχθηκε να γίνει γυναίκα του Μαρκιανού που ανακηρύχθηκε αργότερα αυτοκράτορας. Ο Μαρκιανός ήταν ένας πολύ ικανός αλλά μετριόφρονας στρατιώτης που κατόρθωσε να ανέβει στο θρόνο χάρη στην επέμβαση του δυνατού στρατηγού Άσπαρ.
Το γοτθικό πρόβλημα, το οποίο είχε απειλήσει την αυτοκρατορία κατά τα τέλη του 4ου ή τις αρχές του 5ου αιώνα, αντιμετωπίστηκε από τον Αρκάδιο με τρόπο ωφέλιμο για το κράτος. Παρ’ όλα αυτά όμως ο γοτθικός παράγοντας συνέχισε την επιρροή του στο στρατό του Βυζαντίου και στα μέσα του 5ου αιώνα ο βάρβαρος Άσπαρ, με την υποστήριξη των Γότθων, έκανε μια τελική προσπάθεια να αποκαταστήσει την παλιά δύναμη των Γότθων. Για λίγο πέτυχε και κατόρθωσε να ανεβάσει στο θρόνο του Βυζαντίου δύο αυτοκράτορες, το Μαρκιανό και τον Λέοντα Α’. Ο ίδιος, επειδή ήταν Αρειανός, δεν κατόρθωσε να ανέβει στο θρόνο.

Η πρωτεύουσα άρχισε φανερά να δείχνει τη δυσαρέσκειά της εναντίον του Άσπαρ, της οικογενείας του και της επιρροής των βαρβάρων στο στρατό. Δυο γεγονότα χειροτέρευσαν τις σχέσεις μεταξύ των Γότθων και του λαού της πρωτεύουσας. Η θαλασσινή εκστρατεία στη Β. Αφρική, που έκανε, ξοδεύοντας πολλά χρήματα, ο Λέων κατά των Βανδάλων, απέτυχε τελείως. Ο λαός κατηγόρησε τον Άσπαρ ως προδότη γιατί είχε αντιταχθεί, όπως ήταν φυσικό, στην εκστρατεία αυτή, η οποία είχε σκοπό να χτυπήσει τους Βανδάλους, δηλαδή τους Γερμανούς.

Ο Άσπαρ πέτυχε επίσης να δοθεί στο γιο του ο ανώτατος τίτλος του Καίσαρα. Αλλά ο αυτοκράτορας αποφάσισε να απαλλαγεί από τη δύναμη των Γερμανών και, με τη βοήθεια μερικών φιλοπόλεμων Ισαύρων, σκότωσε τον Άσπαρ και μέρος της οικογενείας του, δίνοντας έτσι ένα τελικό χτύπημα στην επιρροή που εξασκούσαν οι Γερμανοί στην αυλή της Κωνσταντινούπολης. Για τους φόνους που έκανε ο Λέων Α’ ονομάστηκε από τους σύγχρονούς του «χασάπης» (Makelles), αν κι ο ιστορικός F.I. Ouspensky πιστεύει ότι το γεγονός αυτό και μόνο μπορεί να αιτιολογήσει τον τίτλο «Μέγας» – που μερικές φορές δίνεται στον Λέοντα – εφόσον η πράξη του αυτή υπήρξε ένα σημαντικό βήμα για την εθνικοποίηση του στρατού και την ελάττωση της επιρροής του στρατού των βαρβάρων.

Οι Ούννοι, που είχαν τόσο πολύ ενοχλήσει την αυτοκρατορία, κινήθηκαν, στις αρχές της βασιλείας του Μαρκιανού, από το Μέσο Δούναβη, προς τις δυτικές επαρχίες της αυτοκρατορίας, όπου αργότερα έδωσαν στα Καταλαυνικά Πεδία[1] την περίφημη μάχη τους, μετά από την οποία ο Αττίλας πέθανε, ενώ η τεράστια αυτοκρατορία του καταστράφηκε. Έτσι ο κίνδυνος των Ούννων εξαφανίστηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μαρκιανού.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: , , , , , , | Leave a Comment »

Θεοδόσιος Β’ ο Νεώτερος (408-450)

Posted by Πετροβούβαλος στο 27 Αυγούστου, 2020

αναδημοσίευση από την Βυζαντινή Ιστορία

.

Όπως αναφέρουν μερικές πηγές, ο Αρκάδιος – από φόβο μήπως οι διάφοροι «ευνοούμενοι» της Κωνσταντινούπολης εκθρονίσουν τον Θεοδόσιο – διόρισε επίτροπο του νεαρού διαδόχου του τον βασιλιά της Περσίας Ισδιγέρδη Α’, ο οποίος με αφοσίωση εκπλήρωσε την αποστολή του, έχοντας τοποθετήσει κάποιον έμπιστό του άνθρωπο κοντά στον Θεοδόσιο για να τον προφυλάξει από κάθε ραδιουργία των αυλικών. Πολλοί επιστήμονες δε δέχονται ως αυθεντική την άποψη αυτή, αν και δεν υπάρχει σοβαρός λόγος να την απορρίψουμε, εφόσον τέτοια παραδείγματα έχουμε και σε άλλες περιόδους της ιστορίας.

Οι αρμονικές σχέσεις που υπήρχαν ανάμεσα στις δυο αυτοκρατορίες εξηγούν την ασυνήθιστα ευνοϊκή θέση του Χριστιανισμού στην Περσία κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ισδιγέρδη Α’. Η περσική παράδοση – η οποία είναι επηρεασμένη από τους Μάγους και Ευγενείς – ονομάζει τον Ισδιγέρδη «αποστάτη», «φαύλο», φίλο της Ρώμης και των Χριστιανών και διώκτη των Μάγων. Αντίθετα οι χριστιανικές πηγές τον εξυμνούν για την καλοσύνη του, την ηπιότητά του και τη γενναιοδωρία του, ενώ μερικές φορές φθάνουν στο σημείο να τον παρουσιάζουν ως έτοιμο να δεχθεί το Χριστιανισμό.

Στην πραγματικότητα, ο Ισδιγέρδης, όπως και ο Μεγάλος Κωνσταντίνος, εκτίμησε τη σημασία που είχε για τα πολιτικά του σχέδια ο Χριστιανισμός και το 409 έδωσε επίσημα την άδειά στους Χριστιανούς να λειτουργούν ελεύθερα και να αποκτήσουν πάλι τις εκκλησίες τους. Μερικοί ιστορικοί ονομάζουν το σχετικό με την άδεια διάταγμα που δόθηκε στην ασσυριακή χριστιανική εκκλησία, Έδικτο του Μιλάνου.

Το 410 έγινε στη Σελεύκεια μια σύνοδος κατά την οποία οργανώθηκε η χριστιανική εκκλησία της Περσίας. Ο επίσκοπος της Σελεύκειας (Κτησιφών) ονομάστηκε αρχηγός της εκκλησίας, με έδρα την πρωτεύουσα της Περσικής Αυτοκρατορίας, παίρνοντας συγχρόνως τον τίτλο «Καθολικός».

Τα μέλη της συνόδου έκαναν την εξής δήλωση: «Όλοι μας ικετεύουμε τον Πολυεύσπλαχνο Θεό μας να δίνει πολλά χρόνια ζωής στον ένδοξο και νικηφόρο βασιλιά των βασιλέων Ισδιγέρδη». Οι Χριστιανοί όμως δεν απόλαυσαν για πολύ καιρό την ελευθερία τους, γιατί αργότερα άρχισαν πάλι οι διωγμοί.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Αρκάδιος (395-408) – Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Posted by Πετροβούβαλος στο 17 Αυγούστου, 2020

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Ο Αρκάδιος ήταν μόλις 17 χρονών όταν ανέβηκε στο θρόνο. Μη έχοντας ούτε την απαραίτητη πείρα ούτε τη δύναμη θέλησης, γρήγορα βρέθηκε υποχείριος των ευνοουμένων του, που διηύθυναν τις υποθέσεις της αυτοκρατορίας με τέτοιο τρόπο που να ικανοποιεί τα προσωπικά και κομματικά τους συμφέροντα. Αρχικά επηρέαζε τον αυτοκράτορα ο Ρουφίνος, τον οποίο είχε διορίσει ο Θεοδόσιος, όταν ζούσε, επίτροπο του Αρκαδίου. Ο Ρουφίνος όμως γρήγορα δολοφονήθηκε και, δυο χρόνια αργότερα, ο ευνούχος Ευτρόπιος άρχισε να επηρεάζει τρομερά τον νεαρό αυτοκράτορα. Η γρήγορη ανάδειξη του νέου ευνοούμενου οφείλεται κυρίως στο ότι πέτυχε να παντρέψει τον Αρκάδιο με την Ευδοκία, την κόρη ενός Φράγκου αξιωματικού που υπηρετούσε στο ρωμαϊκό στρατό.

Ο Ονόριος, ο μικρότερος αδελφός του Αρκαδίου, είχε τεθεί κάτω από την καθοδήγηση του αρκετά ικανού Στιλίχωνα, ο οποίος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα Γερμανού βαρβάρου που έγινε Ρωμαίος, και πρόσφερε μεγάλες υπηρεσίες στην αυτοκρατορία στη διάρκεια των αγώνων της εναντίον του λαού του.

Η τακτοποίηση του «Γοτθικού» προβλήματος

Το βασικό πρόβλημα που απασχόλησε το κράτος, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αρκαδίου, ήταν το Γερμανικό. Οι Βησιγότθοι, που είχαν εγκατασταθεί στη βόρεια πλευρά της Βαλκανικής χερσονήσου, απέκτησαν ένα νέο ικανό αρχηγό, τον Αλάριχο (395-410). Μόλις ο Αρκάδιος ανέλαβε την εξουσία, ο Αλάριχος εκστράτευσε εναντίον της Θράκης και της Μακεδονίας, απειλώντας ακόμα και την πρωτεύουσα.

Η διπλωματική επέμβαση του Ρουφίνου άλλαξε το σχέδιο που είχε ο Αλάριχος εναντίον της Κωνσταντινούπολης και η προσοχή των Γότθων στράφηκε προς την Ελλάδα. Ο Αλάριχος διέσχισε τη Θεσσαλία και έφτασε διαμέσου των Θερμοπυλών στην Κεντρική Ελλάδα.
Οι κάτοικοι της Ελλάδας, την περίοδο αυτή ήταν σχεδόν όλοι Έλληνες του τύπου εκείνου που είχε γνωρίσει ο Παυσανίας και ο Πλούταρχος.

Όπως αναφέρει ο Γρηγορόβιος, η γλώσσα, η θρησκεία, οι συνήθειες και οι νόμοι των προγόνων των Ελλήνων είχαν μείνει σχεδόν αμετάβλητες στις πόλεις και τα χωριά. Και παρά το γεγονός ότι ο Χριστιανισμός είχε αναγνωριστεί ως η επίσημη θρησκεία του κράτους, ενώ απαγορευόταν η λατρεία των θεών, που ήταν καταδικασμένη να εξαφανιστεί, η αρχαία Ελλάδα είχε ακόμα έκδηλα τα σημεία της ειδωλολατρίας λόγω κυρίως της διατήρησης των μνημείων της αρχαιότητας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Το Γερμανικό (Γοτθικό) πρόβλημα κατά τον 4ο αιώνα

Posted by Πετροβούβαλος στο 7 Αυγούστου, 2020

αναδημοσίευση από τη Βυζαντινή Ιστορία

.

Κατά τα τέλη του 4ου αιώνα, η αυτοκρατορία είχε να αντιμετωπίσει το ζήτημα των Γότθων, που γι’ αυτήν ήταν το πιο οξύ πρόβλημα της εποχής εκείνης.

Οι Γότθοι, που είχαν κατακτήσει τις νότιες ακτές της Βαλτικής, κινήθηκαν, στα τέλη του 2ου αιώνα, ακόμα πιο νότια, προς την περιοχή της σημερινής Νότιας Ρωσίας. Έφτασαν σχεδόν στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας και εγκαταστάθηκαν στις περιοχές μεταξύ του Δον και του Κάτω Δούναβη. Ο Δνείστερος (ρωσικά Dnestr, ουκρανικά Dniester)[σημ. 1] διαίρεσε τους Γότθους σε δύο φυλές: τους Γότθους της Ανατολής (Οστρογότθοι) και τους Γότθους της Δύσης (Βησιγότθοι). Όπως όλες οι γερμανικές φυλές της εποχής αυτής, οι Γότθοι ήταν βάρβαροι, αν και στη νέα τους χώρα βρέθηκαν κάτω από πολύ ευνοϊκές συνθήκες.

Οι βόρειες ακτές της Μαύρης Θάλασσας, αρκετά πριν από την εποχή του Χριστιανισμού, είχαν καλυφθεί με πολύ πλούσιες ελληνικές αποικίες, που είχαν εξαιρετικά αναπτυγμένο πολιτισμό, του οποίου η επίδραση, όπως αποδεικνύουν οι αρχαιολόγοι, έφτανε μέχρι το Βορρά.

Την εποχή της καθόδου των Γότθων στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, η Κριμαία ήταν στα χέρια του πλούσιου και πολιτισμένου βασιλείου του Βοσπόρου. Μέσα από την επικοινωνία τους με το Βόσπορο και τις παλιές ελληνικές αποικίες, οι Γότθοι γνώρισαν τον κλασικό πολιτισμό των αρχαίων, ενώ συγχρόνως, επειδή συνεχώς προωθούνταν προς τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, στη Βαλκανική Χερσόνησο, ήρθαν σε επαφή με τις πιο σύγχρονες εξελίξεις του πολιτισμού.

Αποτέλεσμα αυτών των επιδράσεων είναι το γεγονός ότι οι Γότθοι, όταν εμφανίστηκαν αργότερα στη Δυτική Ευρώπη, ήταν πολύ πιο πολιτισμένοι από όλες τις άλλες γερμανικές φυλές, που παρουσιάστηκαν στη Δύση σε μια κατάσταση πλήρους βαρβαρισμού.

Κατά τη διάρκεια του 3ου αιώνα, οι Γότθοι συγκέντρωσαν την προσοχή τους και τις ενέργειές τους σε δύο κατευθύνσεις: αφενός προς τη θάλασσα και τις δυνατότητες που τους έδινε για λεηλασία των παραλιακών πόλεων και αφετέρου προς τα ΝΔ, όπου οι Γότθοι αναπτύχθηκαν μέχρι τα σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας – στο Δούναβη – με αποτέλεσμα να έρθουν σε επαφή με την αυτοκρατορία.

Οι Γότθοι απέκτησαν πρώτα ένα κέντρο στις βόρειες ακτές της Μαύρης Θάλασσας και μετά, τον 3ο αιώνα μ.Χ., εισέβαλαν στο μεγαλύτερο μέρος της Κριμαίας και του βασιλείου του Βοσπόρου. Αργότερα έκαναν μερικές πειρατικές επιδρομές, χρησιμοποιώντας πλοία του Βοσπόρου και επανειλημμένα λεηλάτησαν τις πλούσιες ακτές του Καυκάσου και της Μικράς Ασίας. Ακολουθώντας τις δυτικές ακτές της Μαύρης Θάλασσας, μπήκαν στο Δούναβη και μετά πέρασαν από το Βόσπορο στην Προποντίδα και μέσω του Ελλήσποντου (Δαρδανέλλια) στο Αιγαίο Πέλαγος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ | Με ετικέτα: | Leave a Comment »