ΑΒΕΡΩΦ

Διαδικτυακό Θωρηκτό

  • Ἡ Ἱστορία,ΔΕΝ ἀλλάζει !

  • Ἡ Μακεδονία εἶναι Ε Λ Λ Α Δ Α

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Kατηγορίες

  • Υπέρ της ζωής, κατά των εκτρώσεων

  • ΓΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ

  • Η ΒΟΡ.ΗΠΕΙΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

  • Ἀπό τήν Φλωρεντία,στήν ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

  • ΜΕΤΑΜΟΥΣΕΙΟΝ – Θ/Κ «Γ.ΑΒΕΡΩΦ»

  • Μαθαίνουμε…

  • ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

  • ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΝ

  • ΝΕΩΤΕΡΟ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ «ΗΛΙΟΥ»

  • ΜΕΓΑ ΛΕΞΙΚΟΝ (Δ.ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ)

  • ΛΕΞΙΚΟΝ ΗΣΥΧΙΟΥ

  • ΛΕΞΙΚΟΝ «LIDDEL-SCOTT»

  • ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

  • ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

  • 324 – 1453

  • ΧΡΟΝΙΚΟΝ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ

  • 1 8 2 1

  • Ἀπομνημονεύματα Ἡρώων τοῦ 1821

  • Ὁ ΕΛΛΗΝΟ – ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ τοῦ…

  • ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ (1904-8)

  • ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ’12- ’13

  • ΤΟ ΠΝ ΤΙΜΑ ΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ

  • Α’ ΠΠ (1914-18)

  • Μ.ΑΣΙΑ (1919-22)

  • O X I (1940-41)

  • ΙΩΑΝ.ΜΕΤΑΞΑΣ

  • ΕΑΡΙΝΗ ΕΠΙΘΕΣΙΣ (9-24 Μαρ.1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ (1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (1941)

  • Β’ ΠΠ (1 9 4 1 – 4)

  • ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ Θ/Κ «ΓΕΩΡ. ΑΒΕΡΩΦ»

  • ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ

  • ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

  • ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ

  • ΕΓΕΡΤΗΡΙΟΝ ΣΑΛΠΙΣΜΑ

  • Πρόσφατα σχόλια

    Πες το με ποίηση (38… στη Ο Θείος Βράχος
    ΕΛΕΝΗ ΚΟΥΤΜΑΝΗ στη Η οξεία κραυγή των αμνών
    Παναγιωτης σχοινεζος στη Συνταγματάρχης Δημήτρης Θεοτόκ…
    ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ στη Gatestone Institute: Στην Ευρώ…
    PETSAGGOURAKIS στη Μελέτιος Μεταξάκης, ο μασώνος…
  • Ὁ Γκρεμιστής Κωστῆ Παλαμᾶ

  • Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» ΣΗΜΑ 3 Δεκ.1912

  • ΟΡΚΟΣ ΕΦΗΒΩΝ

  • ΟΡΚΟΣ ΤΩΝ ΦΙΛΙΚΩΝ

  • ——————————

  • ΦΟΡΕΣΙΕΣ καί ΑΡΜΑΤΑ τοῦ ’21

  • Η ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΝΥΚΑ (1838)

  • ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ (1974) …ἡ ταινία

  • ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑΙ ΩΜΟΤΗΤΕΣ

  • Μία ἀνοικτή πληγή Μνήμης 1914-23

  • Η ΜΑΥΡΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

  • ——————————

  • Ζημίαι τῶν ἀρχαιοτήτων έκ τοῦ πολέμου καί τῶν στρατευμάτων κατοχῆς (1946)

  • Ο ΦΙΛΕΛΛΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ

  • ΘΑ ΑΝΟΙΞΗι Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ;

  • ΑΘΑΝΑΤΟΙ !!!

  • 1944-49

  • ΑΓΕΛΑΣΤΟΣ ΠΕΤΡΑ

  • ΣΕΜΝΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΟΙ ΤΥΜΒΩΡΥΧΟΙ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΔΙΟΛΚΟΣ,ΓΙΑ 1500 ΧΡΟΝΙΑ

  • ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

  • ΟΧΙ ΣΤΟ ΤΖΑΜΙ

  • M.K.I.E.

  • Γιά ἀποπληρωμή ἐξωτ.χρεῶν,μόνο…

  • Ἡ ἔξοδός μας,εἶναι ἡ Κ_ _ _ά _α τους !

  • ΜΗΝ ΑΝΗΣΥΧΕΙΣ…

  • INSIDE JOB

Αρμοδιότητες της Εκκλησίας στον δημόσιο βίο του Βυζαντίου

Posted by Πετροβούβαλος στο 8 Δεκεμβρίου, 2022

άρθρο του Ιωάννη Κουζίου

.

Η χριστιανική εκκλησία άσκησε μεγάλη επίδραση στους πιστούς από τους πρώτους αιώνες της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Η πνευματική αυτή δύναμη μετά την πάροδο αρκετών αιώνων, την μείωση του κρατικού γοήτρου από τους εξωτερικούς εχθρούς και τις εσωτερικές διαμάχες, κατάφερε να καταξιωθεί σε σημαντικό φορέα πολιτικής ισχύος. Επίσης η εκκλησία χάρη στην κρατική προστασία αλλά και στις χορηγίες πολιτείας και ιδιωτών κατέστη σύντομα ένας σημαντικός οικονομικός οργανισμός. Ιδρύονται νέες μονές και οι παλαιότερες ενισχύονται οικονομικά, μέσα από την μορφή της αγροτικής ιδιοκτησίας. Σε αντιστάθμισμα η εκκλησία γίνεται ο αποκλειστικός φορέας της κοινωνικής πρόνοιας. Κύριο μέλημα της εκκλησίας και βασικός της σκοπός ήταν φροντίδα των αδυνάτων και των απόρων. Η εκκλησία ιδρύει ορφανοτροφεία, νοσοκομεία, πτωχοκομεία, λεπροκομεία, γηροκομεία, που διοικούνται από κληρικούς ή μοναχούς, μέσα στα οποία πραγματοποιεί το φιλανθρωπικό της έργο. Στην Ιουστινιάνεια εκκλησιαστική νομοθεσία γίνεται σαφή αναφορά στα καθήκοντα του «πτωχοτρόφου», του «βρεφοτρόφου», του «ξενοδόχου», ως διευθυντών των αντίστοιχων ιδρυμάτων. Όλα αυτά τα ιδρύματα συντηρούνταν από την εκκλησιαστική περιουσία αλλά και από τις δωρεές ιδιωτών. Ονομαστά ιδρύματα στην Κωνσταντινούπολη ήταν το «Ξενοδοχείο του Σαμψών» και το «Λωβοτομείον των Ζωτικών».

Υπεύθυνοι για το φιλανθρωπικό έργο της εκκλησίας στις επαρχίες τους ήταν οι επίσκοποι. Οι ανώτεροι δηλαδή εκκλησιαστικοί αξιωματούχοι στις περιοχές τις δικαιοδοσίας τους. Ο ρόλος τους ήταν σημαντικός γιατί εκτός από τη πνευματική καθοδήγηση των πιστών έπρεπε να καταπολεμούν τις αιρέσεις διασφαλίζοντας την κυριαρχία της ορθοδοξίας, αλλά και να εφαρμόζουν τον εκκλησιαστικό νόμο. Ορισμένοι μάλιστα επίσκοποι με βαθύ ανθρωπισμό και αίσθημα ευθύνης ανέλαβαν την προάσπιση των αδύνατων και των φτωχών με την χρηματοδότηση και κατασκευή ανάλογων ευαγών ιδρυμάτων. Αρχιεπίσκοποι όπως ο Αγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος, προχώρησ πέρα από τα καθήκοντα του εκκλησιαστικού λειτουργού, δεν δίστασε να στηλιτεύσει με τους πύρινους λόγους του, τις αυτοκρατορικές σπατάλες, τον έκκλητο και αντιχριστιανικό βίο πολιτικών και εκκλησιαστικών λειτουργών, να υπερασπιστεί τα συμφέροντα των πτωχών και αδυνάτων, με συνέπεια την εξορία και τον θάνατο του.

Με τους ανωτέρω τρόπους η εκκλησία αποκτά αίγλη, δύναμη και οι ευσεβείς πιστοί την αντιλαμβάνονται ως μια δύναμη που βρίσκεται ενεργά στο πλευρό τους.

Ο Μ. Κωνσταντίνος αναγνωρίζοντας το ρόλο των επισκόπων τους εκχώρησε το δικαίωμα να δικάζουν υποθέσεις οικογενειακού και κληρονομικού δικαίου «audentia episcopalis». Επίσης ασκούσαν και την προεδρία στα εκκλησιαστικά δικαστήρια. Από τον 13ο αιώνα και μετά οι αρμοδιότητες των εκκλησιαστικών δικαστηρίων είχαν επεκταθεί και ρόλος τους στην απονομή δικαιοσύνης είχε γίνει ακόμα μεγαλύτερος. Οι επίσκοποι είχαν επίσης το δικαίωμα της παρρησίας, μπορούσαν να εκφράσουν ελεύθερα τη γνώμη τους προς τους κρατικούς αξιωματούχους για να προασπίσουν τα συμφέροντα των πιστών είτε να στηλιτεύσουν πράξεις που παράβαιναν τις ορθόδοξες αρχές. Η γνώμη τους είχε βαρύνουσα σημασία λόγω της θέσης τους αλλά και της μεγάλης περιουσίας που διαχειρίζονταν.

ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΠΕΚΤΗΣΕ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

Κατά τη βυζαντινή εποχή οι αυτοκράτορες προέβαιναν συχνά σε νομοθετικές ρυθμίσεις, που στόχο είχαν τον έλεγχο των δικαστικών λειτουργών, την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και τη ταχύτερη εκδίκαση των υποθέσεων. Παρόλα όμως αυτά τα μέτρα η διαφθορά ανάμεσα στους δικαστικούς κύκλους παρέμενε. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η Εκκλησία σταδιακά να εμπλέκεται όλο και περισσότερο στην απονομή της δικαιοσύνης. Επίσης το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού έδειχνε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στα επισκοπικά δικαστήρια από ότι στα τακτικά εξαιτίας τις δωροδοκίας των δικαστών. Αυτός ήταν και ο βασικός λόγος που η Εκκλησία απέκτησε δικαστικές αρμοδιότητες, οι οποίες από το 13ο αιώνα και μετά έγιναν μεγαλύτερες.

Καθήκον επίσης της Εκκλησίας και πρωταρχικός της σκοπός ήταν η κοινωνική πρόνοια. Αυτός ήταν και ο λόγος που είχε αναλάβει αυτό το μεγάλο φιλανθρωπικό έργο, έτσι επίσης όριζαν και οι κανόνες της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου. Ταυτόχρονα η Εκκλησία διέθετε και μια τεράστια περιουσία που της επέτρεπε να ασκεί το κοινωνικό της έργο. Η Εκκλησία ήταν πρωτοπόρος σε αυτό το έργο και το κράτος ακολουθούσε. Με τη κοινωνική της προσφορά η Εκκλησία έκανε πράξη τη χριστιανική αρχή της φιλανθρωπίας προς όλους τους ενδεείς ανεξάρτητα από φυλή, θρησκεία και γλώσσα.

Κάνοντας μια συνολική αποτίμηση για την κοινωνική προσφορά της Εκκλησίας κατά τη Βυζαντινή μπορούμε να αναφέρουμε τα εξής: Η Εκκλησία κατά τη βυζαντινή εποχή πιστή στο καθήκον της και τις χριστιανικές αρχές ανέλαβε το μεγάλο έργο της κοινωνικής πρόνοιας. Με τον μεγάλο πλούτο που διέθετε ίδρυσε και συντήρησε φιλανθρωπικά ιδρύματα και νοσοκομεία, ανέλαβε τη πρόνοια πτωχών, ορφανών και απόρων στέκοντας έτσι πολύτιμος αρωγός στον πάσχων άνθρωπο. Παράλληλα ανέλαβε και το έργο της απονομής δικαιοσύνης δικάζοντας κυρίως υποθέσεις οικογενειακού και κληρονομικού δικαίου.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ευθυμιάδης Σ. 2001.« Ο βυζαντινός θρησκευτικός βίος». Στο Δημόσιος και ιδιωτικός βίος στην Ελλάδα Ι. τ. Β΄: Δημόσιος και ιδιωτικός βίος στον βυζαντινό και μεταβυζαντινό κόσμο. εκδ. ΕΑΠ, Πάτρα.

Haldon J.F. 2007. Βυζάντιο. Μια Ιστορία. Μτφρ. Σ. Σφυρόερα. Αθήνα.

Χριστοφιλοπούλου Αικ. 2015. «Η εκκλησία», Πολιτεία-κοινωνία-οικονομία κατά τη πρώιμη βυζαντινή περίοδο 324-610, Στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Βυζαντινός ελληνισμός- Πρωτοβυζαντινοί χρόνοι. Τ.18β. Αθήνα.

.

Εικόνα: Έμβλημα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως από το Wikimedia Commons

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: