ΑΒΕΡΩΦ

Διαδικτυακό Θωρηκτό

  • Ἡ Ἱστορία,ΔΕΝ ἀλλάζει !

  • Ἡ Μακεδονία εἶναι Ε Λ Λ Α Δ Α

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Kατηγορίες

  • Η ΘΡΑΚΗ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ !

  • ΓΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ

  • Η ΒΟΡ.ΗΠΕΙΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

  • Ἀπό τήν Φλωρεντία,στήν ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

  • ΜΕΤΑΜΟΥΣΕΙΟΝ – Θ/Κ «Γ.ΑΒΕΡΩΦ»

  • Μαθαίνουμε…

  • ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

  • ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΝ

  • ΝΕΩΤΕΡΟ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ «ΗΛΙΟΥ»

  • ΜΕΓΑ ΛΕΞΙΚΟΝ (Δ.ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ)

  • ΛΕΞΙΚΟΝ ΗΣΥΧΙΟΥ

  • ΛΕΞΙΚΟΝ «LIDDEL-SCOTT»

  • ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

  • ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

  • 324 – 1453

  • ΧΡΟΝΙΚΟΝ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ

  • 1 8 2 1

  • Ἀπομνημονεύματα Ἡρώων τοῦ 1821

  • Ὁ ΕΛΛΗΝΟ – ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ τοῦ…

  • ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ (1904-8)

  • ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ’12- ’13

  • ΤΟ ΠΝ ΤΙΜΑ ΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ

  • Α’ ΠΠ (1914-18)

  • Μ.ΑΣΙΑ (1919-22)

  • O X I (1940-41)

  • ΙΩΑΝ.ΜΕΤΑΞΑΣ

  • ΕΑΡΙΝΗ ΕΠΙΘΕΣΙΣ (9-24 Μαρ.1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ (1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (1941)

  • Β’ ΠΠ (1 9 4 1 – 4)

  • 1944-49

  • ΑΘΑΝΑΤΟΙ !!!

  • ΑΡΧΕΙΟΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ

  • ΘΑ ΑΝΟΙΞΗι Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ;

  • Tηλεοπτικές Προτάσεις

  • ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ Θ/Κ «ΓΕΩΡ. ΑΒΕΡΩΦ»

  • ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ

  • ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

  • ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ

  • ΕΓΕΡΤΗΡΙΟΝ ΣΑΛΠΙΣΜΑ

  • Πρόσφατα σχόλια

    Φαίη στο Αρχιμ. Παΐσιος Παπαδόπουλος, Κ…
    Βρώμικος πόλεμος των… στο ΦΟΒΟΥ ΤΟΥΣ ΔΑΝΑΟΥΣ ΚΑΙ ΔΩΡΑ ΦΕ…
    Φαίη στο Σταύρος Αβαγιάννης, Ο Μητροπολ…
    ΘΟΔΩΡΗΣ στο Βρώμικος πόλεμος των οικουμενι…
    Φανή στο Βρώμικος πόλεμος των οικουμενι…
  • Ὁ Γκρεμιστής Κωστῆ Παλαμᾶ

  • Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» ΣΗΜΑ 3 Δεκ.1912

  • ΟΡΚΟΣ ΕΦΗΒΩΝ

  • ΟΡΚΟΣ ΤΩΝ ΦΙΛΙΚΩΝ

  • ——————————

  • ΦΟΡΕΣΙΕΣ καί ΑΡΜΑΤΑ τοῦ ’21

  • Η ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΝΥΚΑ (1838)

  • ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ (1974) …ἡ ταινία

  • ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑΙ ΩΜΟΤΗΤΕΣ

  • Μία ἀνοικτή πληγή Μνήμης 1914-23

  • Η ΜΑΥΡΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

  • ΣΥΛΛΟΓΗ ΥΠΟΓΡΑΦΩΝ γιά γερμ.ἀποζημιώσεις

  • ——————————

  • Ζημίαι τῶν ἀρχαιοτήτων έκ τοῦ πολέμου καί τῶν στρατευμάτων κατοχῆς (1946)

  • Ο ΦΙΛΕΛΛΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ

  • ΝΕΟΝ ΜΟΥΣΕΙΟΝ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ

  • ΑΓΕΛΑΣΤΟΣ ΠΕΤΡΑ

  • ΣΕΜΝΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΟΙ ΤΥΜΒΩΡΥΧΟΙ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΔΙΟΛΚΟΣ,ΓΙΑ 1500 ΧΡΟΝΙΑ

  • ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

  • ΟΧΙ ΣΤΟ ΤΖΑΜΙ

  • M.K.I.E.

  • Γιά ἀποπληρωμή ἐξωτ.χρεῶν,μόνο…

  • Ἡ ἔξοδός μας,εἶναι ἡ Κ_ _ _ά _α τους !

  • ΜΗΝ ΑΝΗΣΥΧΕΙΣ…

  • INSIDE JOB

Αντεπίθεση Εκτός Τοποθεσίας

Posted by Πετροβούβαλος στο Μαΐου 11, 2017

Χάρτης 1 (Πηγή: http://www.wwii-photos-maps.com/ και επεξεργασία του συντάκτη)

αναδημοσίευση από τον Βελισάριο
γράφει ο Τ.Τ.


Εισαγωγή

Σκοπός του άρθρου είναι να παρουσιάσει μία επιθετική ενέργεια ειδικού σκοπού, που λαμβάνει χώρα μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της άμυνας, την «Αντεπίθεση εκτός Τοποθεσίας». Η παρουσίαση του θέματος θα γίνει εκθέτοντας αρχικά κάποιες βασικές απόψεις, στη συνέχεια παρουσιάζοντας ένα ιστορικό παράδειγμα και καταλήγοντας σε κάποια σχόλια και διαπιστώσεις. Για να μην υπάρξουν τυχόν παρανοήσεις επιβάλλεται από την αρχή να διαχωριστεί η αντεπίθεση εκτός τοποθεσίας που βρίσκεται στη σφαίρα του τακτικού επίπεδου, από την προληπτική επίθεση που ανήκει στο στρατηγικό επίπεδο και αφορά το σύνολο των ενόπλων δυνάμεων.

Βασικές Απόψεις

Η αντεπίθεση εκτός τοποθεσίας εκτελείται εναντίον εχθρικών δυνάμεων που βρίσκονται στο στάδιο της προπαρασκευής των για την εκτόξευση της κύριας επιθέσεώς τους, και αποβλέπει:

(1) Στην καταστροφή μέρους των εχθρικών δυνάμεων, προς ανατροπή της υφισταμένης σχέσης μαχητικής ισχύος.

(2) Στην αποδιοργάνωση της επιθετικής ενέργειας του εχθρού.

(3) Στην παροχή χρόνου στον αμυνόμενο, για την καλύτερη προετοιμασία του.

Οι δυνάμεις που κυρίως χρησιμοποιούνται για μια τέτοια ενέργεια είναι οι εφεδρικές. Επειδή σε περίπτωση αποτυχίας ο αμυνόμενος κινδυνεύει να απολέσει την εφεδρεία του θα πρέπει να εξετάζεται πολύ προσεκτικά η επίδραση της επιχείρησης στην εκπλήρωση της κυρίας αποστολής του αμυνομένου. Εάν οι εκτιμώμενες απώλειες της δυνάμεως που θα την εκτελέσει, θέτουν σε κίνδυνο την αμυντική αποστολή, δεν θα πρέπει να αναλαμβάνεται. Για την επιτυχία της ενέργειας απαιτείται η ταχυκινησία της δυνάμεως αντεπιθέσεως να είναι σαφώς ανώτερη από εκείνη του εχθρού στην περιοχή, ώστε η φίλια δύναμη να μπορέσει να επιτύχει τον σκοπό της πριν ο αντίπαλος καταφέρει να αντιδράσει με οργανωμένο τρόπο.

Περαιτέρω στοιχεία που διευκολύνουν την επιτυχία της ενέργειας είναι:

(1) Το έδαφος θα πρέπει να διευκολύνει την πρόσβαση της δυνάμεως αντεπίθεσης στους χώρους συγκεντρώσεως του επιτιθέμενου.

(2) Ο επιτιθέμενος θα πρέπει οπωσδήποτε να αιφνιδιαστεί από την ενέργεια της δυνάμεως αντεπίθεσης, γι’ αυτό και θα πρέπει να παραπλανηθεί σε ότι αφορά τις προθέσεις της φίλιας διοίκησης. Τυχόν προπαρασκευαστικές ενέργειες πριν την εκτόξευση της αντεπίθεσης θα πρέπει να γίνουν με τη μεγαλύτερη δυνατή μυστικότητα.

Η αντεπίθεση εκτός τοποθεσίας μπορεί να είναι:

(1) Εσπευσμένη, όταν ο χρόνος είναι περιορισμένος.

(2) Προετοιμασμένη, όταν διατίθεται επαρκής χρόνος για την προπαρασκευή της.

Θεωρείται ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι δυνάμεις που θα εκτελέσουν την αντεπίθεση εκτός τοποθεσίας είτε θα σταματήσουν επί των Αντικειμενικών Σκοπών (ΑΝΣΚ), είτε θα συμπτυχθούν στις αρχικές τους θέσεις. Εάν όμως οι συνθήκες το επιτρέψουν θα είναι δυνατό τα αποτελέσματα μιας επιθέσεως εκτός τοποθεσίας να τύχουν εκμετάλλευσης όπως ακριβώς και κάθε άλλης επιθέσεως.

Πέραν της προσβολής από φίλιες μονάδες ελιγμού, εχθρικές δυνάμεις που βρίσκονται στο στάδιο προετοιμασίας της επίθεσης των μπορούν να βληθούν από επιθετικά ελικόπτερα, αεροπορία ή και πυρά πυροβολικού. Οι παραπάνω ενέργειες απαιτούν:

  • την εξασφάλιση συνεχούς ροής αξιόπιστων και λεπτομερειακών πληροφοριών,
  • μεγάλα χρονικά όρια σχεδιάσεως των επιχειρήσεων,
  • υψηλό βαθμό συντονισμού μεταξύ των διαφορετικών κλάδων,
  • ιδιαίτερες πρόνοιες για την υποστήριξη της επιχείρησης από πλευράς ΔΜ,
  • κατάλληλες καιρικές συνθήκες σε ότι αφορά τα εναέρια μέσα.

Η περίπτωση της επίθεσης μόνο με τα παραπάνω μέσα χωρίς τη χρήση επίγειων δυνάμεων ελιγμού έχει το πλεονέκτημα ότι διαφυλάσσει την φίλια εφεδρεία. Από την άλλη όμως θα απαιτηθεί η συγκέντρωση συντριπτικών δυνάμεων από τα προαναφερθέντα μέσα για να επιτευχθεί ανάλογο αποτέλεσμα.

Ιστορικό Παράδειγμα – Εισαγωγή

Μία περίπτωση προετοιμασμένης αντεπίθεσης εκτός τοποθεσίας έλαβε χώρα στις αρχές Δεκεμβρίου του 1943, στη δυτική Ουκρανία. Λίγα λόγια για το ιστορικό πλαίσιο. Στο ανατολικό μέτωπο μετά τη μάχη του Κουρσκ η πρωτοβουλία των επιχειρήσεων πέρασε οριστικά στα χέρια των Σοβιετικών. Στις 21 Σεπτεμβρίου ο Κόκκινος Στρατός έλαβε επαφή με την τοποθεσία του ποταμού Δνείπερου. Στις 6 Νοεμβρίου το Κίεβο είχε ανακτηθεί και διαφαίνονταν ότι η κύρια ρωσική προσπάθεια θα εφαρμόζονταν στο βόρειο τμήμα του ουκρανικού θεάτρου επιχειρήσεων, στον τομέα της γερμανικής 4ης Τεθωρακισμένης Στρατιάς, όπου θα επιδιώκονταν να διασπαστούν οι θέσεις των αμυνόμενων και στη συνέχεια, κατευθυνόμενοι προς νότο, οι Ρώσοι θα προσπαθούσαν να αποκόψουν το σύνολο της γερμανικής Ομάδας Στρατιών «Νότου».

Η σοβιετική επιθετική ενέργεια πραγματοποιήθηκε από το 1ο Ουκρανικό Μέτωπο και μετά από είκοσι περίπου ημέρες μαχών η κατάσταση είχε διαμορφωθεί ως εξής: Η 4η Τεθωρακισμένη είχε απωθηθεί από τις όχθες του Δνείπερου και η διάταξη της είχε ανατραπεί. Πριν την επίθεση είχε προσανατολισμό προς τ’ ανατολικά, ενώ μετά απ’ αυτήν είχε προσανατολισμό προς τα βόρεια. Στο αριστερό της άκρο το LIX Σώμα Στρατού ήταν αποκομμένο στο Κορόστεν, ενώ μεταξύ αυτού και του ΧΙΙΙ Σώματος, που ήταν ανεπτυγμένο βορείως του Ζιτομίρ, υπήρχε ένα σημαντικό κενό. Δεξιά από το ΧΙΙΙ Σώμα βρίσκονταν το VII Σώμα και ακόμη δεξιότερα το XXIV Τεθωρακισμένο Σώμα, η δεξιά πτέρυγα του οποίου στηρίζονταν επί του Δνείπερου, το μοναδικό σημείο όπου η Στρατιά είχε ακόμη επαφή με τον ποταμό.

Από την άλλη πλευρά, το 1ο Ουκρανικό Μέτωπο είχε καταφέρει να εισχωρήσει εβδομήντα πέντε χιλιόμετρα στο εχθρικό έδαφος, είχε καταλάβει το Ζιτομίρ, που επρόκειτο ν’ αποτελέσει τον άξονα στροφής των σοβιετικών δυνάμεων, αλλά είχε δεχθεί μία ισχυρή αντεπίθεση στο πλευρό του, με αποτέλεσμα να απολέσει το Ζιτομίρ και να μεταπέσει προσωρινά στην άμυνα. Ήταν φανερό ότι το Μέτωπο χρειαζόταν περαιτέρω ενίσχυση για να συνεχίσει. Η 60η σοβιετική Στρατιά, ο πλέον προωθημένος μείζων σχηματισμός του Μετώπου είχε διασπείρει τις μονάδες της με αποτέλεσμα το αριστερό της πλευρό να είναι σχεδόν ακάλυπτο. Το Μέτωπο εκτιμούσε ότι αν εκδηλώνονταν γερμανική επιθετική ενέργεια αυτή θα κατευθύνονταν προς την ανακατάληψη του Κιέβου, λόγω της ιδιαίτερης συμβολικής αξίας που του απέδιδε ο Χίτλερ.

Η Προετοιμασία για την Εκτέλεση της Επιχείρησης

Η εκτίμηση της Ομάδας Στρατιών «Νότου» ήταν ότι:

  • Το κενό μεταξύ των LIX και ΧΙΙΙ Σωμάτων θα τύγχανε εκμετάλλευσης από την 60η Στρατιά μόλις αυτή θα ενισχύονταν. Η ενίσχυση αυτή ήταν ήδη σε εξέλιξη.
  • Η 4η Τεθωρακισμένη Στρατιά δεν είχε τη δυνατότητα να αποκαταστήσει την τοποθεσία της, ενώ όταν θα εξαπολύονταν η νέα σοβιετική επίθεση αναμένονταν ότι η Στρατιά θα μπορούσε μόνο να επιβραδύνει τον αντίπαλο.

Η άποψη της Ομάδας Στρατιών ήταν πως η αδυναμία στο πλευρό της 60ης Στρατιάς έπρεπε να τύχει άμεσης εκμετάλλευσης με την εκτόξευση επιθετικής ενέργειας που θα την προσέβαλε κατά τη φάση της προετοιμασίας της. Στις 30 Νοεμβρίου η 4η Τεθωρακισμένη εξέδωσε διαταγή προς το XXXXVIII Τεθωρακισμένο Σώμα Στρατού όπως επιτεθεί αιφνιδιαστικά στο πλευρό της 60ης Στρατιάς με σκοπό να την καταστρέψει. Τυχόν επιτυχία θα δημιουργούσε τις συνθήκες ώστε η Στρατιά να αποκαταστήσει την επαφή με το LIX Σώμα.

Το XXXXVIII Τεθωρακισμένο Σώμα, με τις: 1η Τεθωρακισμένη Μεραρχία, 1η Τεθωρακισμένη Μεραρχία των SS και 7η Τεθωρακισμένη Μεραρχία, συγκεντρώθηκε ανατολικά του Ζιτομίρ. Ουσιώδες τμήμα της επιχείρησης αποτέλεσε η παραπλάνηση του αντιπάλου. Αυτή θα επιτυγχάνονταν με την εκτόξευση επίθεσης περιορισμένου σκοπού από το ΧΙΙΙ Σώμα, ταυτόχρονα με την κύρια ενέργεια, η οποία όμως θα υποστηρίζονταν από το μείζον του πυροβολικού της Στρατιάς. Αναμένονταν ότι η μαζική συγκέντρωση πυρών πυροβολικού στον τομέα του ΧΙΙΙ Σώματος θα έπειθε τους Ρώσους ότι εκεί θα εφαρμόζονταν η εχθρική κύρια προσπάθεια, επειδή και οι ίδιοι πάντα υποστήριζαν την κύρια προσπάθεια τους με μαζικά πυρά. Επιπλέον το σχέδιο παραπλανήσεως εξυπηρετήθηκε από τη συγκέντρωση των τριών τεθωρακισμένων μεραρχιών στο χώρο του ΧΙΙΙ Σώματος.

.

Χάρτης 2 (Πηγή http://www.wwii-photos-maps.com/ και επεξεργασία του συντάκτη)

.

Η Διεξαγωγή

Το πρωί της 4ης Δεκεμβρίου η επίθεση ξεκίνησε. H μαζική συγκέντρωση πυρών πυροβολικού και η παρουσία των τεθωρακισμένων μεραρχιών πέριξ του Ζιτομίρ, έπεισε τους Ρώσους ότι το ΧΙΙΙ Σώμα ενεργούσε κάποια μεγάλης κλίμακας επίθεση. Η 60η Στρατιά μετακίνησε τις εφεδρείες της και αντεπιτέθηκε. Το XXXXVIII Σώμα ανέμενε μέχρι την εμπλοκή των ρωσικών εφεδρειών και τη νύχτα 5/6 άρχισε την κίνηση του. Αποστολή του ήταν να εξαλείψει τις σοβιετικές δυνάμεις νότια της σιδηροδρομικής γραμμής Κίεβο – Κορόστεν και δυτικά του ποταμού Τετέρεβ. Οι τρεις τεθωρακισμένες μεραρχίες κινήθηκαν προς τα δυτικά, παράλληλα με τη γραμμή επαφής του ΧΙΙΙ Σώματος, και στη συνέχεια στράφηκαν απότομα προς τα ανατολικά. Στις 06:00 της 6ης Δεκεμβρίου διάβηκαν τη Γραμμή Εξορμήσεως, τον δρόμο Ζιτομίρ – Κορόστεν.

Η γενική κατεύθυνση του Σώματος ήταν παράλληλη με τον ρου του ποταμού Τετέρεβ, με την 1η Τεθωρακισμένη Μεραρχία στο κέντρο, την 7η Τεθωρακισμένη Μεραρχία αριστερά και την 1η Τεθωρακισμένη Μεραρχία των SS δεξιά. Η 1η των SS επιτέθηκε στο πλευρό των δυνάμεων που ήταν εμπεπλεγμένες με το ΧΙΙΙ Σώμα, η 1η Τεθωρακισμένη στα νώτα τους και η 7η Τεθωρακισμένη εισχώρησε σε βάθος στα μετόπισθεν της 60ης Στρατιάς.

.

άρτης 3 (Πηγή: Department of the Army Pamphlet No. 20-233. «German Defense Tactics Against Russian Breakthroughs.» Ιστορική Μελέτη. 1951. Ανατύπωση. US Army Center of Military History, 1984, με επεξεργασία του Συντάκτη

.

Ο αιφνιδιασμός της σοβιετικής πλευράς ήταν πλήρης. Η γερμανική επίθεση συνάντησε ελάχιστη αντίσταση, με αποτέλεσμα στο τέλος της ημέρας τα γερμανικά άρματα να έχουν εισχωρήσει σε ένα βάθος 30 χλμ. και να έχουν καταστρέψει το μεγαλύτερο μέρος του πυροβολικού της 60ης Στρατιάς. Βορειότερα το LIX Σώμα εκμεταλλευόμενο την ευκαιρία που παρουσιάστηκε ενήργησε επιθετικά και διεύρυνε την περίμετρο του.

Η επίθεση συνεχίστηκε. Τη νύχτα 7/8 Δεκεμβρίου η 1η Τεθωρακισμένη έφτασε στις όχθες του Τετέρεβ με αποτέλεσμα οι σοβιετικές δυνάμεις που βρέθηκαν μεταξύ των ΧΙΙΙ και XXXXVIII Σωμάτων να συντρίβουν, ενώ η 7η Τεθωρακισμένη έφτασε στις όχθες του ποταμού Ίρσα. Τη νύχτα 8/9 η 60η Στρατιά, ότι είχε απομείνει, ενισχύθηκε και το πρωί της 9ης αντεπιτέθηκε στην κατεύθυνση Κίεβο – Κορόστεν και εγκατέστησε αριθμό προγεφυρωμάτων στη δυτική όχθη του Τετέρεβ. Την ίδια ημέρα η 7η Τεθωρακισμένη αποκατέστησε την επαφή με το LIX Σώμα και εκκαθάρισε τις όχθες του ποταμού Ίρσα.

Η 4η Τεθωρακισμένη Στρατιά αποφάσισε να εκμεταλλευτεί την επιτυχία του XXXXVIII Σώματος και να προωθήσει τη διάταξη του ΧΙΙΙ Σώματος στη γραμμή Κορόστεν – Ραντομύσλ. Για να γίνει όμως αυτό θα έπρεπε να εξαλειφθεί η απειλή που προέρχονταν από την παρουσία των σοβιετικών προγεφυρωμάτων δυτικά του Τετέρεβ. Το XXXXVIII Σώμα ενήργησε την εξάλειψη των προγεφυρωμάτων επιτιθέμενο στα πλευρά τους, με την 1η Τεθωρακισμένη από βόρεια και την 1η των SS από νότια. Τρεισήμισι ρωσικές μεραρχίες πεζικού κυκλώθηκαν και καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας. Την 14η Δεκεμβρίου το ΧΙΙΙ Σώμα εγκαταστάθηκε στις νέες του θέσεις και το XXXXVIII Σώμα αποσύρθηκε, έχοντας υποστεί ελάχιστες απώλειες.

Η αιφνιδιαστική γερμανική επίθεση εισχώρησε 70 χλμ. στην εχθρική διάταξη και προκάλεσε μεγάλες απώλειες σε μία στρατιά, ώστε αυτή να χαρακτηριστεί ακατάλληλη για επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα το κενό δυνάμεων που δημιουργήθηκε από την καταστροφή της 60ης Στρατιάς επέτρεψε να επιτευχθεί η συνένωση με το LIX Σώμα. Επιπλέον κέρδος από την ενέργεια ήταν ότι η αναμενόμενη μεγάλης κλίμακας σοβιετική επίθεση εκτοξεύθηκε μετά από δύο εβδομάδες σε άλλο σημείο του μετώπου. Επομένως η αντεπίθεση εκτός τοποθεσίας εξυπηρέτησε τον σκοπό της. Κατέστρεψε μέρος της εχθρικής ισχύος και ανάγκασε τον αντίπαλο να αναπροσαρμόσει το σχέδιο του.

Σχόλια

Η εξέλιξη των επιχειρήσεων, κατά τη διάρκεια του Νοεμβρίου του 1943, και η απότομη άνοδος της θερμοκρασίας στο τέλος του μήνα, που έλιωσε τα χιόνια και ακινητοποίησε τα πάντα για μερικές ημέρες, δημιούργησε μία ιδιόμορφη κατάσταση όπου και οι δύο αντίπαλοι είχαν ανοιχτό το δυτικό τους πλευρό. Γιατί η Ομάδα Στρατιών «Νότου» αποφάσισε να ενεργήσει επιθετικά;

Το επιθετικό πνεύμα είναι αρχή του πολέμου και ισχύει για όλα τα είδη των επιχειρήσεων. Όπως αναφέρει ο κανονισμός «Επιχειρήσεις Χερσαίων Δυνάμεων»: «ο αμυνόμενος θα πρέπει να διεξάγει την άμυνα του με φαντασία, ενεργητικότητα και επιθετικότητα, στοιχεία απαραίτητα, για ν’ αποστερήσει την πρωτοβουλία από τον επιτιθέμενο, οπουδήποτε και οποτεδήποτε είναι δυνατόν. Κατά συνέπεια, πρέπει να είναι έτοιμος για ανάληψη επιθετικής ενεργείας σε κάθε ευκαιρία που παρουσιάζεται. Η επίθεση, έξω από την τοποθεσία, είναι δυνατόν να καταστεί αποφασιστική για την επιτυχία της άμυνας. Μια τέτοια επίθεση είναι δυνατόν να ανατρέψει την αναλογία των δυνάμεων μεταξύ εχθρού και αμυνομένων υπέρ του φίλιου διοικητού, να παρεμποδίσει την συγκέντρωση μέσων και προσωπικού του εχθρού, διευκολύνοντας έτσι τον αμυνόμενο στην εκτέλεση της αποστολής του». Προφανώς ο διοικητής της Ομάδας Στρατιών «Νότου» δεν είχε διαβάσει τον ελληνικό κανονισμό του 2008, όμως και ο ανάλογος γερμανικός κανονισμός της εποχής (Truppenführung) κάνει παρόμοιες προβλέψεις. Είναι χαρακτηριστικό δε ότι στην παράγραφο 472 βρίσκουμε διατυπωμένη τη θεωρητική βάση της επιχείρησης που μόλις περιγράφηκε. Εκεί αναφέρεται ότι: «ο αμυνόμενος θα πρέπει να επιτεθεί αν η εχθρική επίθεση καταρρεύσει, εφόσον διαθέτει επαρκείς δυνάμεις. Όταν επιτίθενται έξω από την αμυντική τοποθεσία οι φίλιες δυνάμεις θα πρέπει να θεωρούν ότι η εχθρική διάταξη έχει βάθος και ότι ο εχθρός έχει υπεροχή πυροβολικού. Αν είναι αδύνατο να διασπαστούν οι εχθρικές θέσεις η υπερκερωτική ενέργεια προσφέρει τις περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας». Οι αρχές του πολέμου είναι διαχρονικές, θεμελιώδεις αλήθειες, με τις οποίες ρυθμίζεται ο τρόπος διεξαγωγής του πολέμου. Οι μεγάλοι στρατιωτικοί ηγέτες δεν έκαναν τίποτα διαφορετικό από το να μπορούν να εκτιμήσουν το βαθμό που κάθε μία από τις αρχές αυτές υπεισέρχεται στη σχεδίαση και διεξαγωγή της κάθε συγκεκριμένης επιχείρησης.

Στην περίπτωση που παρουσιάστηκε συνέτρεξαν όλες οι προϋποθέσεις για την επιτυχή εκτέλεση της επιχείρησης. Το ανοιχτό πλευρό διευκόλυνε την πρόσβαση της δυνάμεως αντεπιθέσεως στους χώρους συγκεντρώσεως της 60ης Στρατιάς. Η ταχυκινησία της δυνάμεως αντεπιθέσεως ήταν μεγαλύτερη από αυτήν του αντιπάλου της, καθότι οι εφεδρείες αρμάτων της σοβιετικής Στρατιάς ήταν ήδη εμπεπλεγμένες. Το σχέδιο παραπλανήσεως δούλεψε και ο αιφνιδιασμός του αντιπάλου ήταν πλήρης, ενώ το αποτέλεσμα της ενέργειας έτυχε και εκμεταλλεύσεως από τη φίλια διοίκηση. Το συγκεκριμένο παράδειγμα θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει υπόδειγμα αυτού του είδους επίθεσης. Δεν θα πρέπει όμως κανείς να παρασυρθεί και να θεωρήσει ότι αυτό το είδος επιχείρησης είναι χωρίς κινδύνους. Ο Στρατηγός Έρχαρντ Ράους, συγγραφέας, για λογαριασμό του αμερικανικού στρατού, της ιστορικής μελέτης «Γερμανικές Αμυντικές Τακτικές για την Αντιμετώπιση των Ρωσικών Εισχωρήσεων» και διοικητής της 4ης Τεθωρακισμένης Στρατιάς στην περίπτωση που εξετάστηκε, γράφει ότι σπάνια θα συντρέξουν όλες οι απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε να αναληφθεί το συγκεκριμένο είδος επιχείρησης.

Επίλογος

Σε ότι αφορά το θέατρο επιχειρήσεων στη Θράκη θα μπορούσαμε να διακρίνουμε δύο περιπτώσεις: την περίπτωση πριν την έναρξη των επιχειρήσεων και την περίπτωση κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων. Πριν την έναρξη των επιχειρήσεων μία αντεπίθεση εκτός τοποθεσίας θα ήταν μία εξαιρετικά ασύνετη πράξη επειδή δε θα πληρείται καμία από τις προϋποθέσεις επιτυχίας της επιχείρησης. Ο εχθρός δε θα αιφνιδιαστεί, αφού η απουσία άλλης πολεμικής δραστηριότητας θα επισύρει άμεσα την προσοχή του αντιπάλου στη μοναδική που θα συμβαίνει. Η ταχυκινησία της δύναμης αντεπιθέσεως θα είναι μικρότερη από αυτήν του εχθρού, επειδή η φίλια δύναμη έχει μπροστά της το κώλυμα του ποταμού Έβρου. Και τέλος η διάταξη του αντιπάλου, η οποία θα είναι κλιμακωμένη σε βάθος και δε θα διαθέτει ανοιχτά πλευρά δε θα προσφέρει δυνατότητες εύκολης πρόσβασης στο εσωτερικό της. Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων μπορεί να δημιουργηθούν καταστάσεις που θα επιτρέψουν την εκτέλεση της ενέργειας. Τότε ο διοικητής θα πρέπει να σταθμίσει τα οφέλη και τους κινδύνους και να πάρει την απόφαση.

Βιβλιογραφία

Κανονισμοί

ΕΕ 1-20 «Τακτική Χρησιμοποίηση Επιθετικών Ελικοπτέρων – ΤΕΕΠ»/ΓΕΣ/ΔΕΚΠ/2002

ΕΕ 100-1 «Επιχειρήσεις Χερσαίων Δυνάμεων»/ΓΕΣ/ΔΙΔΟ/2008

FM 3-90-1 vol.1 “Offense and Defense”, US Army, 2013.
Βιβλία

Condell, Bruce και David T. Zabecki. On the German Art of War – Truppenführung. Lynne Rienner Publishers, 2001.

Department of the Army Pamphlet No. 20-233. «German Defense Tactics Against Russian Breakthroughs.» Ιστορική Μελέτη. 1951. Ανατύπωση. US Army Center of Military History, 1984.

Kirchubel, Robert. Hitler’s Panzer Armies on the Eastern Front. Pen & Sword, 2009.

Lehmann, Rudolf. The Leibstandarte vol. III. J.J. Fedorowicz Publishing, 1990.

Manstein, von, Στρατάρχης. Νίκαι Απολεσθείσαι. Στρατιωτικά Περιοδικά ΓΕΣ, 1962.

Mellenthin, F.W., von. Panzer Battles. University of Oklahoma Press, 1956.

Newton, Steven H. Panzer Operations – The Eastern Front Memoir of General Raus, 1941-1945. Da Capo Press, 2003.

Ziemke, Earl F. Stalingrad to Berlin – The German Defeat in the East. 1968. Ανατύπωση. Washington, DC: Office of the Chief of Military History, U.S. Army, 2002.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s