ΑΒΕΡΩΦ

Διαδικτυακό Θωρηκτό

  • Ἡ Ἱστορία,ΔΕΝ ἀλλάζει !

  • Ἡ Μακεδονία εἶναι Ε Λ Λ Α Δ Α

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Kατηγορίες

  • Η ΘΡΑΚΗ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ !

  • ΓΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ

  • Η ΒΟΡ.ΗΠΕΙΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

  • Ἀπό τήν Φλωρεντία,στήν ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

  • ΜΕΤΑΜΟΥΣΕΙΟΝ – Θ/Κ «Γ.ΑΒΕΡΩΦ»

  • Μαθαίνουμε…

  • ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

  • ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΝ

  • ΝΕΩΤΕΡΟ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ «ΗΛΙΟΥ»

  • ΜΕΓΑ ΛΕΞΙΚΟΝ (Δ.ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ)

  • ΛΕΞΙΚΟΝ ΗΣΥΧΙΟΥ

  • ΛΕΞΙΚΟΝ «LIDDEL-SCOTT»

  • ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

  • ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

  • 324 – 1453

  • ΧΡΟΝΙΚΟΝ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ

  • 1 8 2 1

  • Ἀπομνημονεύματα Ἡρώων τοῦ 1821

  • Ὁ ΕΛΛΗΝΟ – ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ τοῦ…

  • ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ (1904-8)

  • ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ’12- ’13

  • ΤΟ ΠΝ ΤΙΜΑ ΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ

  • Α’ ΠΠ (1914-18)

  • Μ.ΑΣΙΑ (1919-22)

  • O X I (1940-41)

  • ΙΩΑΝ.ΜΕΤΑΞΑΣ

  • ΕΑΡΙΝΗ ΕΠΙΘΕΣΙΣ (9-24 Μαρ.1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ (1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (1941)

  • Β’ ΠΠ (1 9 4 1 – 4)

  • 1944-49

  • ΑΘΑΝΑΤΟΙ !!!

  • ΑΡΧΕΙΟΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ

  • ΘΑ ΑΝΟΙΞΗι Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ;

  • Tηλεοπτικές Προτάσεις

  • ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ Θ/Κ «ΓΕΩΡ. ΑΒΕΡΩΦ»

  • ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ

  • ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

  • ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ

  • ΕΓΕΡΤΗΡΙΟΝ ΣΑΛΠΙΣΜΑ

  • Πρόσφατα σχόλια

    Πετροβούβαλος στο Συλλογή ειδήσεων 23ης Μαρτίου…
    γιώργος ηράκλειο στο Συλλογή ειδήσεων 23ης Μαρτίου…
    Πετροβούβαλος στο Συλλογή ειδήσεων 23ης Μαρτίου…
    Πετροβούβαλος στο Ο δρόμος της πολιτικής αν…
    γιώργος ηράκλειο στο Ο δρόμος της πολιτικής αν…
  • Ὁ Γκρεμιστής Κωστῆ Παλαμᾶ

  • Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» ΣΗΜΑ 3 Δεκ.1912

  • ΟΡΚΟΣ ΕΦΗΒΩΝ

  • ΟΡΚΟΣ ΤΩΝ ΦΙΛΙΚΩΝ

  • ——————————

  • ΦΟΡΕΣΙΕΣ καί ΑΡΜΑΤΑ τοῦ ’21

  • Η ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΝΥΚΑ (1838)

  • ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ (1974) …ἡ ταινία

  • ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑΙ ΩΜΟΤΗΤΕΣ

  • Μία ἀνοικτή πληγή Μνήμης 1914-23

  • Η ΜΑΥΡΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

  • ΣΥΛΛΟΓΗ ΥΠΟΓΡΑΦΩΝ γιά γερμ.ἀποζημιώσεις

  • ——————————

  • Ζημίαι τῶν ἀρχαιοτήτων έκ τοῦ πολέμου καί τῶν στρατευμάτων κατοχῆς (1946)

  • Ο ΦΙΛΕΛΛΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ

  • ΝΕΟΝ ΜΟΥΣΕΙΟΝ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ

  • ΑΓΕΛΑΣΤΟΣ ΠΕΤΡΑ

  • ΣΕΜΝΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΟΙ ΤΥΜΒΩΡΥΧΟΙ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΔΙΟΛΚΟΣ,ΓΙΑ 1500 ΧΡΟΝΙΑ

  • ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

  • ΟΧΙ ΣΤΟ ΤΖΑΜΙ

  • M.K.I.E.

  • Γιά ἀποπληρωμή ἐξωτ.χρεῶν,μόνο…

  • Ἡ ἔξοδός μας,εἶναι ἡ Κ_ _ _ά _α τους !

  • ΜΗΝ ΑΝΗΣΥΧΕΙΣ…

  • INSIDE JOB

Ο θάνατος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, αρχιστρατήγου της Ελληνικής Επανάστασης του 1821(4 Φεβρουαρίου 1843)

Posted by Μέλια στο Φεβρουαρίου 4, 2016

Άρθρο του Ηλία Τουτούνη

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, μετά από πολλές προδοσίες, ενέδρες και εχθρικά βόλια από τις άπειρες άνισες μάχες που έδωσε, κατάφερε να επιβιώσει και ν’ αναδειχθεί ως, ο οραματιστής, ο πρωτεργάτης και ο Αρχιστράτηγος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Ακόμη και μετά την απελευθέρωση, επανειλημμένα αντιμετώπισε την απειλή του θανάτου, όταν πέρασε έξι μήνες φυλακισμένος στο υγρό και σκοτεινό κελί του φρουρίου στο Ναύπλιο και όταν παρά λίγο να δεχθεί την λαιμητόμο (καρμανιόλα), όπου τον είχαν καταδικάσει οι δικαστές της κυβερνήσεως του Κωλέττη. Άφησε τα εγκόσμια, απολαμβάνοντας την Ελευθερία της Ελλάδας, μετά από φυσικό θάνατο στις 4 Φεβρουαρίου 1843 στο σπίτι του στην Αθήνα, ανώδυνα, ειρηνικά και ανεπαίσχυντα, από εγκεφαλική συμφόρηση[1].

Πριν κλείσει για πάντα τα μάτια του, επιθυμούσε να ιδεί την χαρά του παιδιού του Κολίνου (Κωνσταντίνου), όπου τον είχε σπουδάσει και τον ετοίμαζε για την πολιτική. Ενώ, είχε χαλάσει το συμπεθεριό με την κόρη του Κανέλλου Δεληγιάννη, τρεις ημέρες πριν τον θάνατό του, τον πάντρεψε την 1ην Φεβρουαρίου 1843 με την πλουσιότατη εγγονή του άλλοτε ηγεμόνα της Βλαχίας, πρίγκιπα Γιάννη Καρατζά. Την βραδιά, του θανάτου του, ήτο προσκεκλημένος στον Βασιλικό χορό του Παλατιού. Εκεί χόρεψε, έφαγε και ήπιε περισσότερο απ’ ότι συνήθιζε, μετά τον χορό επέστρεψε πανευτυχής σπίτι του, το όποιο βρισκόταν πολύ κοντά στο Παλάτι, την σημερινή Βουλή των Ελλήνων.

Κατά τις τέσσερις ώρα της νύκτας έπαθε εγκεφαλική συμφόρηση κατά τον ύπνο. Δεν μπορούσε να κουνηθεί ούτε να μιλήσει, και μετά βίας ανέπνεε. Αμέσως προσκλήθηκαν και επενέβησαν οι καλύτεροι γιατροί της εποχής, όμως δεν μπόρεσαν να κάνουν τίποτε περισσότερο απ’ το να παρατείνουν τις στιγμές του. με διάφορες πρακτικές και ιατρικές επεμβάσεις εκείνης της εποχής τον φλεβοτόμησαν και του έβαλαν βδέλλες (αφαίμαξη), χιόνι στην κεφαλή, καταπλάσματα από σιναπόσπορο στα πόδια, και άλλα γιατροσόφια, αλλά όμως ήταν αδύνατον να τον γλιτώσουν. Η τελευταία του κουβέντα ήταν αυτή προς το παιδί του τον Γενναίο:

-«Σου αφήνω τόσους φίλους, όσα φύλλα έχουν τα κλαριά, και φρόντισε να τους φυλάξεις».

Στις 11:00 το πρωί στις 4 του Φλεβάρη 1843, ο Γέρος του Μοριά, άφησε την πρόσκαιρη ζωή, για να περάσει στους αθανάτους.

Η είδηση του θανάτου του, συγκλόνισε ολόκληρη την Ελλάδα. Ο κόσμος σταμάτησε τις δουλειές του, έκλεισαν τα μαγαζιά και συνέρρεαν στην οικία του στρατηγού. Μέσα στο πλήθος του κόσμου ήσαν παλιοί φίλοι, εχθροί, συναγωνιστές πάρα πολλοί Αρκάδες και γενικά αρκετοί Μοραΐτες. Τον έντυσαν με την στολή του αντιστράτηγου, του έζωσαν το σπαθί, που είχε, όταν πρωτοξεκίνησε από την Σκαρδαμούλα (Καρδαμύλη Μάνης) για τον αγώνα, του φόρεσαν τσαρούχια και τον απίθωσαν στην κάσα βάζοντας κάτω από τα πόδια του μια τούρκικη σημαία. Του έβαλαν πλάι την περικεφαλαία του και τις σπαλέτες της στολής που φορούσε στα Επτάνησα. Από την άλλη μεριά τον θώρακα[2].

Την ώρα της αναγγελίας του θανάτου του, συνεδρίασε το συμβούλιο της Επικρατείας. Ο Ρήγας Παλαμήδης μ’ ένα λόγο γεμάτο βαθιά συγκίνηση, γύρεψε να λυθεί αμέσως η συνεδρίαση. Το σώμα, δέχθηκε την πρόταση και έσπευσε αμέσως στο σπίτι του Γέρου, να συλλυπηθεί τους συγγενείς του. Το υπουργικό συμβούλιο έκανε το πρόγραμμα της κηδείας και όρισε τριήμερο δημόσιο πένθος.

Η νεκρική πομπή κατέβηκε από την οδό Έρμου, και μπαίνοντας στην οδό Αίολου έφτασε στον ναό της Αγίας Ειρήνης, όπου εψάλη ή νεκρώσιμη ακολουθία. Γύρω από την νεκροφόρα κατά την πορεία της προς την Αγία Ειρήνη ήσαν: Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Επικρατείας Κουντουριώτης, ο Αντιστράτηγος Τσώρτς, ο Υποστράτηγος Τζαβέλας, ο Υποστράτηγος Παναγιώτης Γιατράκος, οι Συνταγματάρχες Δημητράκης Πλαπούτας και Ιωάννης Μακρυγιάννης, οι σύμβουλοι επικρατείας Δεληγιάννης και Παλαμήδης. Επίσης ακολουθούσαν οι επώνυμοι της εποχής και πλήθος κόσμου. Ήταν τόσος ο λαός πού όταν ή αρχή της πομπής έμπαινε στην Εκκλησία, ή ουρά της πομπής δεν είχε μπει ακόμα στην αρχή της Έρμου.

Τον επικήδειο λόγο εκφώνησε μία μεγάλη μορφή των γραμμάτων της εποχής, ο εκκλησιαστικός ρήτορας και συγγραφέας Κων. Οικονόμου των εξ’ Οικονόμων. Αμέσως μετά την νεκρώσιμη ακολουθία, η σωρός και ο κόσμος κατευθύνθηκαν προς το Α΄ νεκροταφείο. Αργά- αργά, η πομπή περνάει μπροστά από το παλάτι και φθάνει τέλος στο φρεσκοσκαμμένο μνήμα.

– Έλληνες! αρχίζει με τρεμουλιαστή φωνή και μάτια πλημμυρισμένα δάκρυα ο Σούτσος:

Ανήρ Μέγας Τελεύτησε!

Ήχος κανονιών τέλος σκεπάζει τα λόγια του, τα κλάματα και τις φτυαριές των χωμάτων, ήχος γνώριμος κι αγαπητός στον άντρα που στάθηκε από τις μεγαλύτερες μορφές της αρχής του δέκατου ενάτου αιώνα.

Τα οστά του Κολοκοτρώνη ευρίσκονται στην Τρίπολη από τις αρχές του αιώνος μας. Πριν, ευρίσκοντο στην Αθήνα στο Α΄ Νεκροταφείο, αλλά ο Ελευθέριος Βενιζέλος κατόπιν αιτήματος των Αρκάδων, φρόντισε για την μεταφορά τους στην Τρίπολη, συνοδεύοντας μάλιστα ο ίδιος την μεταφορά τους, αποδίδοντας έτσι τιμή στον ελευθερωτή του Γένους μας. Το 1971 στην πλατεία του Άρεως Τριπόλεως, στήθηκε ανδριάντας του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη. Και από το 1993, τα οστά, ευρίσκονται στην βάση του μνημείου αυτού, σε ειδική κρύπτη.

Το μνημείο απεικονίζει τον Γέρο του Μοριά, καβάλα πάνω σε άλογο. Και στο δημοτικό τραγούδι των Κολοκοτρωναίων, απεικονίζεται ή γενιά του, περήφανη, να μετακινείται, συνεχώς ευρισκόμενη πάνω σε άλογο.

«…καβάλα παν’ στην Εκκλησιά, καβάλα προσκυνάνε,

καβάλα παίρνουν αντίδωρο απ’ του παπά το χέρι,

και δεν καταδέχονται τη γης να την πατήσουν…»

.

1. Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΓΕΡΟΥ

Ένα πουλάκι ξέβγαινε, ’πο μέσα την Αθήνα,

μέρα και νύχτα περιπατεί, νύχτα και μέρα τρέχει,

στην Κόρθο κάνει κολατσιό και στ’ Άργος μεσημέρι,

στ’ Ανάπλι πήγε κι έκατσε, στης φυλακής την πόρτα.

Φυλακισμένοι το ρωτούν, κατάδικοι του λένε:

– Πες μας, πουλί, πουλάκι μου, κάνα καλό χαμπέρι!

– Παιδιά, σα με ρωτήσατε, απόκριση σας δίνω,

συννεφιαστήκαν τα βουνά κι οι κάμποι μαραθήκανε,

Κολοκοτρώνης πέθανε, στο γάμο του Κολίνου.

(Ιωάννης Κ. Μπέττας, «Σταυραετός της Ελευθερίας και η λαϊκή μούσα», Συλλογή Χ. Γ. Ηλιόπουλου, Δόριζα Μαντινείας, σελ. 46, Αρκαδία 1996)

.

2. Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΓΕΡΟΥ

Ένα πουλάκι ξέβγαινε, μέσ’ από την Αθήνα,

νύχτα και μέρα περιπατεί, πετάει μέρα νύχτα,

στην Κόρινθο γευμάτισε και στ’ Άργος δειλινίζει

και μέσα στην Τριπολιτσά, στη μέση της πλατείας,

τα γράμματα διάβαζαν, κι οι εφημερίδες λένε,

Κολοκοτρώνης πέθανε, στο γάμο του Κολίνου.

Το βράδυ τρωγόπινε, στου βασιλιά το μπάλο.

Το θάνατό του γνώρισε, που θελε ν’ αποθάνει

και του Γενναίου μίλησε και του Γενναίου λέγει:

– Που είσαι Γενναίε, στρατηγέ; Κολίνο σπουδασμένε!

Ελάτε, πάρτε την ευκή, με τριγυρίζει ο Χάρος.

– Σώπα πατέρα, μην το λες, μη λες πως θα πεθάνεις,

κι έχουμ’ οχτρούς και χαίρονται και φίλους και λυπόνται.

– Ελάτε πάρτε την ευκή και να είσθε μονιασμένοι,

φιλήστε και τ’ αγγόνια μου, που να ’χουν την ευκή μου!

(- Θεόδωρος Γεν. Κολοκοτρώνης, «Περί στρατιωτικής ανατροφής, Ο αυτός εν Ραμπαγά, σελ. 64, 1882».

– Αντώνης Ι. Νικολόπουλος, «Μηνιαίος νέος κόσμος» φιλολογικό περιοδικό, τεύχος Γ΄, σελ. 177, αρ. 73, Ιούνιος 1934)

.

3. Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΓΕΡΟΥ

– Εσύ πουλί των Αθηνών, πουλάκι της Αθήνας,

για δε μας λες τι γίνεται, μέσα εις την Αθήνα;

Πολλά κανόνια πέφτουνε και θλιβερά βροντάνε,

πολλοί άνθρωποι φαίνονται, πολλ’ είναι μαζωγμένοι.

Μην είναι εθνική γιορτή, μην είν’ του βασιλέως;

– Κολοκοτρώνης πέθανε και πάνε να τον θάψουν.[3]

(Γιάννης Βλαχογιάννης, «Οι κλέφτες του Μοριά», σελ. 266, Αθήνα 1935)


[1]Τα συμπτώματα πού μας παραδίδουν οι ιστορικοί της εποχής, δείχνουν ότι ο Κολοκοτρώνης πέθανε από εγκεφαλικό, είτε αιμορραγικό είτε θρομβωτικό. Ό Κολοκοτρώνης ήταν 73 ετών, τα αγγεία του εγκεφάλου του – με την φθορά του χρόνου – θα είχαν πάθει σκλήρυνση (αρτηριοσκλήρυνση), δηλαδή θα ήταν σκληρά, άκαμπτα και εύθραυστα, και δεν θα άντεχαν σε μεγάλη αύξηση της αρτηριακής πιέσεως.

[2] Αυτή η πολεμική εξάρτυση του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη, βρίσκεται σήμερα στα Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Αθηνών, όπου και μεταφέρθηκε, μετά την εκταφή των οστών με σκοπό την ανακομιδή τους εις την Τρίπολη.

[3] Στις 10 Οκτωβρίου 1930 τα οστά του διακομίσθηκαν στο Μνημείο των Προκρίτων, δίπλα στην πλατεία Άρεως της Τρίπολης, για να τοποθετηθούν αργότερα, στις 25 Σεπτεμβρίου 1993, σε ειδική κρύπτη στη βάση του ανδριάντα του, που τον αναπαριστά πάνω στο άλογό του και που αναγέρθηκε στο κάτω μέρος της πλατείας.

Πηγή: Αντρώνι

.

 

Advertisements

2 Σχόλια to “Ο θάνατος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, αρχιστρατήγου της Ελληνικής Επανάστασης του 1821(4 Φεβρουαρίου 1843)”

  1. SXOLIASTHS said

    ΑΘΑΝΑΤΟΣ.!!!!!
    Υ.Γ
    ΠΑΡΑ ΤΟ ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΛΑΘΟΣ ΤΟΥ.
    ΝΑ ΜΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΕΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ ΑΥΤΑ ΤΑ ΚΟΠΡΟΣΚΥΛΑ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟΝ ΣΕΒΟΝΤΑΙ ΚΙ ΑΥΤΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΩΡΑ.
    ΤΟ ΙΔΙΟ ΛΑΘΟΣ ΚΑΙ Ο ΜΠΑΡΜΠΑΓΙΑΜΜΗΣ. ΤΙ ΛΕΣ «ΟΧΙ» ΑΦΟΥ ΘΑ ΕΡΘΟΥΝ ΟΛΟΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΝΑ ΛΕΝΕ «ΝΑΙ»;;;
    ΑΘΑΝΑΤΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ ΣΤΙΣ ΚΑΡΔΙΕΣ ΜΑΣ ΜΕ ΟΔΥΝΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΥΡΙΟ ΠΟΥ ΜΑΣ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΕΜΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΟΛΙΑ ΧΩΡΑ.

    Εφημερίς «Ο Αιών», 13 Νοεμβρίου 1838
    Παιδιά μου!
    Εις τον τόπο τούτο, οπού εγώ πατώ σήμερα, επατούσαν και εδημηγορούσαν
    τον παλαιό καιρό άνδρες σοφοί, και άνδρες με τους οποίους δεν είμαι άξιος να
    συγκριθώ και ούτε να φθάσω τα ίχνη των. Εγώ επιθυμούσα να σας ιδώ, παιδιά
    μου, εις την μεγάλη δόξα των προπατόρων μας, και έρχομαι να σας ειπώ,
    όσα εις τον καιρό του αγώνος και προ αυτού και ύστερα απ’ αυτόν ο ίδιος
    επαρατήρησα, και απ’ αυτά να κάμωμε συμπερασμούς και δια την
    μέλλουσαν ευτυχίαν σας, μολονότι ο Θεός μόνος ηξεύρει τα μέλλοντα.
    Και δια τους παλαιούς Έλληνας, οποίας γνώσεις είχαν και ποία δόξα
    και τιμήν έχαιραν κοντά εις τα άλλα έθνη του καιρού των, οποίους ήρωας,
    στρατηγούς, πολιτικούς είχαν, δια ταύτα σας λέγουν καθ’ ημέραν
    οι διδάσκαλοί σας και οι πεπαιδευμένοι μας. Εγώ δεν είμαι αρκετός.
    ας λέγω μόνον πως ήταν σοφοί, και από εδώ επήραν και εδανείσθησαν
    τα άλλα έθνη την σοφίαν των.
    Εις τον τόπον, τον οποίον κατοικούμε, εκατοικούσαν οι παλαιοί Έλληνες,
    από τους οποίους και ημείς καταγόμεθα και ελάβαμε το όνομα τούτο.
    Αυτοί διέφεραν από ημάς εις την θρησκείαν, διότι επροσκυνούσαν τα
    ες πέτρες και τα ξύλα. Αφού ύστερα ήλθε στον κόσμο ο Χριστός, οι λαοί
    όλοι επίστευσαν εις το Ευαγγέλιό του, και έπαυσαν να λατρεύουν τα είδωλα.
    Δεν επήρε μαζί του ούτε σοφούς ούτε προκομμένους, αλλ’ απλούς ανθρώπους,
    χωρικούς καί ψαράδες, και με τη βοήθεια του Αγίου Πνεύματος έμαθαν
    όλες τες γλώσσες του κόσμου, οι οποίοι, μολονότι όπου και αν έβρισκαν
    εναντιότητες και οι βασιλείς και οι τύραννοι τους κατέτρεχαν,
    δεν ημπόρεσε κανένας να τους κάμη τίποτα. Αυτοί εστερέωσαν την πίστιν.
    Οι παλαιοί Έλληνες, οι πρόγονοί μας, έπεσαν εις την διχόνοια
    και ετρώγονταν μεταξύ τους, και έτσι έλαβαν καιρό πρώτα οι Ρωμαίοι,
    έπειτα άλλοι βάρβαροι καί τους υπόταξαν. Ύστερα ήλθαν οι Μουσουλμάνοι
    και έκαμαν ό,τι ημπορούσαν, δια να αλλάξη ο λαός την πίστιν του.
    Έκοψαν γλώσσες εις πολλούς ανθρώπους, αλλ’ εστάθη αδύνατο
    να το κατορθώσουν. Τον ένα έκοπταν, ο άλλος το σταυρό του έκαμε.
    Σαν είδε τούτο ο σουλτάνος, διόρισε ένα βιτσερέ [αντιβασιλέα],
    έναν πατριάρχη, καί του έδωσε την εξουσία της εκκλησίας.
    Αυτός και ο λοιπός κλήρος έκαμαν ό,τι τους έλεγε ο σουλτάνος.
    Ύστερον έγιναν οι κοτζαμπάσηδες [προεστοί] εις όλα τα μέρη.
    Η τρίτη τάξη, οι έμποροι και οι προκομμένοι, το καλύτερο μέρος
    των πολιτών, μην υποφέρνοντες τον ζυγό έφευγαν, και οι γραμματισμένοι
    επήραν και έφευγαν από την Ελλάδα, την πατρίδα των, και έτσι ο λαός,
    όστις στερημένος από τα μέσα της προκοπής, εκατήντησεν εις αθλίαν
    κατάσταση, και αυτή αύξαινε κάθε ήμερα χειρότερα• διότι, αν ευρίσκετο
    μεταξύ του λαού κανείς με ολίγην μάθηση, τον ελάμβανε ο κλήρος,
    όστις έχαιρε προνόμια, ή εσύρετο από τον έμπορο της Ευρώπης
    ως βοηθός του ή εγίνετο γραμματικός του προεστού.
    Και μερικοί μην υποφέροντες την τυραννίαν του Τούρκου
    και βλέποντας τες δόξες και τες ηδονές οπού ανελάμβαναν αυτοί,
    άφηναν την πίστη τους και εγίνοντο Μουσουλμάνοι.
    Καί τοιουτοτρόπως κάθε ήμερα ο λαός ελίγνευε καί επτώχαινε.
    Εις αυτήν την δυστυχισμένη κατάσταση μερικοί από τους
    φυγάδες γραμματισμένους εμετάφραζαν και έστελναν εις την
    Ελλάδα βιβλία, και εις αυτούς πρέπει να χρωστούμε ευγνωμοσύνη,
    διότι ευθύς οπού κανένας άνθρωπος από το λαό εμάνθανε
    τα κοινά γράμματα, εδιάβαζεν αυτά τα βιβλία και έβλεπε ποίους
    είχαμε προγόνους, τι έκαμεν ο Θεμιστοκλής, ο Αριστείδης
    και άλλοι πολλοί παλαιοί μας, και εβλέπαμε και εις ποίαν κατάσταση
    ευρισκόμεθα τότε. Όθεν μας ήλθεν εις το νου να τους
    μιμηθούμε και να γίνουμε ευτυχέστεροι.
    Και έτσι έγινε και επροόδευσεν η Εταιρεία.

    Όταν αποφασίσαμε να κάμωμε την Επανάσταση,
    δεν εσυλλογισθήκαμε ούτε πόσοι είμεθα ούτε πως
    δεν έχομε άρματα ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα
    κάστρα και τας πόλεις ούτε κανένας φρόνιμος μας είπε
    «πού πάτε εδώ να πολεμήσετε με σιταροκάραβα βατσέλα»,
    αλλά ως μία βροχή έπεσε εις όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας
    μας, και όλοι, και ο κλήρος μας και οι προεστοί και οι καπεταναίοι και οι πεπαιδευμένοι και οι έμποροι, μικροί και μεγάλοι, όλοι εσυμφωνήσαμε
    εις αυτό το σκοπό και εκάμαμε την Επανάσταση.

    Εις τον πρώτο χρόνο της Επαναστάσεως είχαμε μεγάλη ομόνοια
    και όλοι ετρέχαμε σύμφωνοι. Ο ένας επήγεν εις τον πόλεμο,
    ο αδελφός του έφερνε ξύλα, η γυναίκα του εζύμωνε, το παιδί
    του εκουβαλούσε ψωμί και μπαρουτόβολα εις το στρατόπεδο
    και εάν αυτή η ομόνοια εβαστούσε ακόμη δύο χρόνους, ηθέλαμε
    κυριεύσει και την Θεσσαλία και την Μακεδονία, και ίσως εφθάναμε
    και έως την Κωνσταντινούπολη.
    Τόσον τρομάξαμε τους Τούρκους, οπού άκουγαν Έλληνα και έφευγαν
    χίλια μίλια μακρά. Εκατόν Έλληνες έβαζαν πέντε χιλιάδες εμπρός,
    και ένα καράβι μιαν άρμάδα.
    Άλλά δεν εβάσταξε!.

    Ήλθαν μερικοί και ηθέλησαν να γένουν μπαρμπέρηδες
    εις του κασίδη το κεφάλι.

    Μας πονούσε το μπαρμπέρισμά τους.
    Μα τι να κάμομε;
    Είχαμε και αυτουνών την ανάγκη.
    Από τότε ήρχισεν η διχόνοια και εχάθη η πρώτη προθυμία και ομόνοια.
    Και όταν έλεγες τον Κώστα να δώσει χρήματα διά τας ανάγκας
    του έθνους ή να υπάγει εις τον πόλεμο, τούτος επρόβαλλε τον Γιάννη.
    Και μ’ αυτόν τον τρόπο κανείς δεν ήθελε ούτε να συνδράμει ούτε να πολεμήσει.
    Και τούτο εγίνετο, επειδή δεν είχαμε ένα αρχηγό και μίαν κεφαλή.
    Άλλά ένας έμπαινε πρόεδρος έξι μήνες, εσηκώνετο
    ο άλλος και τον έριχνε και εκάθετο αυτός άλλους τόσους,
    και έτσι ο ένας ήθελε τούτο και ο άλλος το άλλο. Ίσως όλοι ηθέλαμε το καλό,
    πλην καθένας κατά την γνώμη του. Όταν προστάζουνε πολλοί,
    ποτέ το σπίτι δεν χτίζεται ούτε τελειώνει. Ο ένας λέγει ότι η πόρτα
    πρέπει να βλέπει εις το ανατολικό μέρος, ο άλλος εις το αντικρινό
    και ο άλλος εις τον Βορέα, σαν να ήτον το σπίτι εις τον αραμπά
    και να γυρίζει, καθώς λέγει ο καθένας. Με τούτο τον τρόπο
    δεν κτίζεται ποτέ το σπίτι, αλλά πρέπει να είναι ένας αρχιτέκτων,
    οπού να προστάζει πως θα γενεί. Παρομοίως και ημείς
    εχρειαζόμεθα έναν αρχηγό και έναν αρχιτέκτονα, όστις να προστάζει
    και οι άλλοι να υπακούουν και να ακολουθούν. Αλλ’ επειδή είμεθα
    εις τέτοια κατάσταση, εξ αιτίας της διχόνοιας, μας έπεσε η
    Τουρκιά επάνω μας και κοντέψαμε να χαθούμε, και εις τους
    στερνούς επτά χρόνους δεν κατορθώσαμε μεγάλα πράγματα.
    Εις αυτή την κατάσταση έρχεται ο βασιλεύς, τα πράγματα
    ησυχάζουν και το εμπόριο και ή γεωργία και οι τέχνες αρχίζουν
    να προοδεύουν και μάλιστα ή παιδεία. Αυτή η μάθησις θα μας
    αυξήσει και θα μας ευτυχήσει. Αλλά διά να αυξήσομεν, χρειάζεται
    και η στερέωσις της πολιτείας μας, η όποία γίνεται με την καλλιέργεια
    και με την υποστήριξη του Θρόνου. Ο βασιλεύς μας είναι νέος
    και συμμορφώνεται με τον τόπο μας, δεν είναι προσωρινός,
    αλλ’ η βασιλεία του είναι διαδοχική και θα περάσει εις τα παιδιά
    των παιδιών του, και με αυτόν κι εσείς και τα παιδιά σας θα ζήσετε.
    Πρέπει να φυλάξετε την πίστη σας και να την στερεώσετε, διότι,
    όταν επιάσαμε τα άρματα είπαμε πρώτα υπέρ πίστεως και έπειτα
    υπέρ πατρίδος. Όλα τα έθνη του κόσμου έχουν και φυλάττουν
    μια Θρησκεία. Και αυτοί, οι Εβραίοι, οι όποίοι κατατρέχοντο κ
    αι μισούντο και από όλα τα έθνη, μένουν σταθεροί εις την πίστη τους.
    Να μην έχετε πολυτέλεια, να μην πηγαίνετε εις τους
    καφενέδες και τα μπιλιάρδα. Να δοθείτε εις τας σπουδάς σας
    και καλύτερα να κοπιάσετε ολίγον, δύο και τρεις χρόνους
    και να ζήσετε ελεύθεροι εις το επίλοιπο της ζωής σας,
    παρά να περάσετε τέσσαρους – πέντε χρόνους τη
    νεότητά σας, και να μείνετε αγράμματοι.
    Να σκλαβωθείτε εις τα γράμματα σας. Να ακούετε τας συμβουλάς
    των διδασκάλων και γεροντοτέρων, και κατά την παροιμία,
    «μύρια ήξευρε και χίλια μάθαινε». Η προκοπή σας και ή μάθησή
    σας να μην γίνει σκεπάρνι μόνο διά το άτομό σας,
    αλλά να κοιτάζει το καλό της κοινότητος, και μέσα εις το καλό
    αυτό ευρίσκεται και το δικό σας καλό.
    Εγώ, παιδιά μου, κατά κακή μου τύχη, εξ αιτίας των
    περιστάσεων, έμεινα αγράμματος και δια τούτο σας ζητώ
    συγχώρηση, διότι δεν ομιλώ καθώς οι δάσκαλοι σας.
    Σας είπα όσα ο ίδιος είδα, ήκουσα και εγνώρισα, δια να
    ωφεληθήτε από τα απερασμένα και από τα κακά αποτελέσματα
    της διχονοίας, την οποίαν να αποστρέφεσθε, και να έχετε ομόνοια.
    Εμάς μη μας τηράτε πλέον. Το έργο μας και ο καιρός μας επέρασε.
    Και αι ημέραι της γενεάς, η οποία σας άνοιξε το δρόμο,
    θέλουν μετ’ ολίγον περάσει. Την ημέρα της ζωής μας θέλει
    διαδεχθή η νύκτα του θανάτου μας, καθώς την ημέραν των
    Αγίων Ασωμάτων θέλει διαδεχθή η νύκτα και η αυριανή ήμερα.
    Εις εσάς μένει να ισάσετε και να στολίσετε τον τόπο,
    οπού ημείς ελευθερώσαμε• και, δια να γίνη τούτο, πρέπει
    να έχετε ως θεμέλια της πολιτείας την ομόνοια, την θρησκεία,
    την καλλιέργεια του Θρόνου και την φρόνιμον ελευθερία.
    Τελειώνω το λόγο μου.
    Ζήτω ο Βασιλεύς μας Όθων! Ζήτω οι σοφοί διδάσκαλοι! Ζήτω η Ελληνική Νεολαία!
    Θεόδωρος Κολοκοτρώνης 8 Οκτωβρίου 1838

    Αποτελεί την πνευματική παρακαταθήκη του Γέρου του Μωριά προς τη νέα γενιά. Εκφωνήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 1838 στην Πνύκα και πρωτοδημοσιεύτηκε στις 13 Νοεμβρίου 1838 στην αθηναϊκή εφημερίδα «Αιών», που εξέδιδε ο ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων.

    Στις 7 Οκτωβρίου 1838 ο γηραιός στρατηγός και εν ενεργεία Σύμβουλος Επικρατείας Θεόδωρος Κολοκοτρώνης επισκέφθηκε το Βασιλικό Γυμνάσιο της Αθήνας (νυν 1ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθήνας) για να παρακολουθήσει τη διδασκαλία του γυμνασιάρχη Γεωργίου Γενναδίου (1784-1854) για τον Θουκυδίδη. Τόσο εντυπωσιάστηκε από την «παράδοσιν του πεπαιδευμένου γυμνασιάρχου και από την θέαν τοσούτων μαθητών», ώστε εξέφρασε την επιθυμία να μιλήσει και ο ίδιος προς τους μαθητές. Την πρότασή του απεδέχθη ο Γεννάδιος και λόγω της στενότητας του χώρου και του πλήθους των μαθητών η ομιλία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη ορίσθηκε για τις 10 το πρωί της 8ης Οκτωβρίου 1838 στην Πνύκα.

    Το γεγονός μαθεύτηκε στη μικρά τότε Αθήνα και εκτός από τους μαθητές, πλήθος ανθρώπων «διαφόρων επαγγελμάτων και τάξεων» συνέρρευσε στην Πνύκα το πρωί της 8ης Οκτωβρίου για να ακούσει τον ηγέτη της Επανάστασης του ’21. Ξαφνικά, στον χώρο της ομιλίας εμφανίσθηκε «σμήνος χωροφυλακής», αποφασισμένο να διαλύσει τη συγκέντρωση, επειδή προφανώς, ως βασιλικότερο του βασιλέως Όθωνα, τη θεώρησε αντικαθεστωτική. Όμως, μετά τη διαβεβαίωση του γυμνασιάρχη και των καθηγητών για το «αθώο της πράξεως», οι χωροφύλακες αποχώρησαν και η ομιλία έγινε κανονικά. Άλλωστε, ο Κολοκοτρώνης δεν αποτελούσε κίνδυνο για τη δυναστεία, αφού τα είχε βρει με τον Όθωνα και κατείχε μάλιστα το αξίωμα του Συμβούλου της Επικρατείας, δηλαδή του πολιτικού συμβούλου του βασιλιά. (Το Συμβούλιο της Επικρατείας εκείνης της εποχής, που ήταν πολιτικό σώμα, δεν πρέπει να συγχέεται με το σημερινό Συμβούλιο της Επικρατείας, που είναι δικαστικός σχηματισμός.

  2. […] Ο θάνατος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, αρχιστρατήγου της … […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s