ΑΒΕΡΩΦ

Διαδικτυακό Θωρηκτό

  • Ἡ Ἱστορία,ΔΕΝ ἀλλάζει !

  • Ἡ Μακεδονία εἶναι Ε Λ Λ Α Δ Α

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Kατηγορίες

  • Υπέρ της ζωής, κατά των εκτρώσεων

  • ΓΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ

  • Η ΒΟΡ.ΗΠΕΙΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

  • Ἀπό τήν Φλωρεντία,στήν ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

  • ΜΕΤΑΜΟΥΣΕΙΟΝ – Θ/Κ «Γ.ΑΒΕΡΩΦ»

  • Μαθαίνουμε…

  • ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

  • ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΝ

  • ΝΕΩΤΕΡΟ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ «ΗΛΙΟΥ»

  • ΜΕΓΑ ΛΕΞΙΚΟΝ (Δ.ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ)

  • ΛΕΞΙΚΟΝ ΗΣΥΧΙΟΥ

  • ΛΕΞΙΚΟΝ «LIDDEL-SCOTT»

  • ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

  • ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

  • 324 – 1453

  • ΧΡΟΝΙΚΟΝ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ

  • 1 8 2 1

  • Ἀπομνημονεύματα Ἡρώων τοῦ 1821

  • Ὁ ΕΛΛΗΝΟ – ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ τοῦ…

  • ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ (1904-8)

  • ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ’12- ’13

  • ΤΟ ΠΝ ΤΙΜΑ ΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ

  • Α’ ΠΠ (1914-18)

  • Μ.ΑΣΙΑ (1919-22)

  • O X I (1940-41)

  • ΙΩΑΝ.ΜΕΤΑΞΑΣ

  • ΕΑΡΙΝΗ ΕΠΙΘΕΣΙΣ (9-24 Μαρ.1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ (1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (1941)

  • Β’ ΠΠ (1 9 4 1 – 4)

  • ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ Θ/Κ «ΓΕΩΡ. ΑΒΕΡΩΦ»

  • ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ

  • ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

  • ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ

  • ΕΓΕΡΤΗΡΙΟΝ ΣΑΛΠΙΣΜΑ

  • Πρόσφατα σχόλια

    Asia Pavlova στη Δ/Π «ΑΝΔΡΟΣ ΠΑΤΡΙΑ»…ἡ εἰ…
    Παντελής Βλαχάκης στη Τάλως, το πρώτο ρομπότ στην…
    Pantelis Vlahakis στη Τάλως, το πρώτο ρομπότ στην…
    georgeiraklion στη Τάλως, το πρώτο ρομπότ στην…
    georgeiraklion στη Και να που θυμηθήκαμε την Πρωτ…
  • Ὁ Γκρεμιστής Κωστῆ Παλαμᾶ

  • Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» ΣΗΜΑ 3 Δεκ.1912

  • ΟΡΚΟΣ ΕΦΗΒΩΝ

  • ΟΡΚΟΣ ΤΩΝ ΦΙΛΙΚΩΝ

  • ——————————

  • ΦΟΡΕΣΙΕΣ καί ΑΡΜΑΤΑ τοῦ ’21

  • Η ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΝΥΚΑ (1838)

  • ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ (1974) …ἡ ταινία

  • ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑΙ ΩΜΟΤΗΤΕΣ

  • Μία ἀνοικτή πληγή Μνήμης 1914-23

  • Η ΜΑΥΡΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

  • ——————————

  • Ζημίαι τῶν ἀρχαιοτήτων έκ τοῦ πολέμου καί τῶν στρατευμάτων κατοχῆς (1946)

  • Ο ΦΙΛΕΛΛΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ

  • ΘΑ ΑΝΟΙΞΗι Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ;

  • ΑΘΑΝΑΤΟΙ !!!

  • 1944-49

  • ΑΓΕΛΑΣΤΟΣ ΠΕΤΡΑ

  • ΣΕΜΝΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΟΙ ΤΥΜΒΩΡΥΧΟΙ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΔΙΟΛΚΟΣ,ΓΙΑ 1500 ΧΡΟΝΙΑ

  • ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

  • ΟΧΙ ΣΤΟ ΤΖΑΜΙ

  • M.K.I.E.

  • Γιά ἀποπληρωμή ἐξωτ.χρεῶν,μόνο…

  • Ἡ ἔξοδός μας,εἶναι ἡ Κ_ _ _ά _α τους !

  • ΜΗΝ ΑΝΗΣΥΧΕΙΣ…

  • INSIDE JOB

Οἱ σφαγές στό Ἡράκλειο Κρήτης (25 Αὐγ.1898)

Posted by ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΕΝΕΕΥΣ στο 25 Αυγούστου, 2014

https://averoph.files.wordpress.com/2014/08/79441-2.jpgΤου Γιώργου Παναγιωτάκη
Ερευνητής, ιστορικός και συγγραφέας.

Υπάρχουν επέτειοι ιστορικών γεγονότων που η έκταση και η σπουδαιότητά τους φωτίζουν και ομορφαίνουν την τοπική Ιστορία και βοηθούν την αυτογνωσία για να παίξουν στη συνέχεια το ρόλο ενός διαχρονικού δασκάλου.

Ενός δασκάλου που στη σημερινή κρίση αξιών αποτελεί ένα στέρεο στήριγμα για τους νέους μας κυρίως που τους οδηγεί όχι μόνο στην απόκτηση ιστορικής συνείδησης, αλλά τους δείχνει και το δρόμο, του καθήκοντος, της τιμής και της εθνικής αξιοπρέπειας.

Αναμφισβήτητα τα γεγονότα που εξελίχθηκαν στο Ηράκλειο στις 25 Αυγούστου 1898 με τον πιο δραματικό τρόπο που παραθέτονται σε συντομία, ανήκουν στην πιο πάνω κατηγορία. Στην πορεία του χρόνου, η ιστορική μνήμη αντιστέκεται και βοηθά στο να μην εξασθενούν τα γεγονότα αυτά, που βύθισαν για άλλη μια φορά την πόλη μας στην οδύνη, τον πόνο και την καταστροφή. Ας παρακολουθήσουμε λοιπόν την πορεία των γεγονότων αυτών: Ενώ στις άλλες πόλεις της Κρήτης είχε επικρατήσει σχετική ομαλότητα και είχε αποκατασταθεί η έννομη τάξη, στο Ηράκλειο τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά. Στην πόλη είχε συγκεντρωθεί ο τουρκικός στρατός με τον τουρκικό πληθυσμό του νομού. Οι αγγλικές δυνάμεις κατοχής ασκούσαν ελάχιστη επιρροή και ο Άγγλος διοικητής συνταγματάρχης Herbert Chermside δε φαινόταν διατεθειμένος να αναλάβει υπεύθυνα το ρόλο του ερηνευτή και να επιβάλει την τάξη όπου χρειαζόταν.

Η στρατιωτική “ουδέτερη” ζώνη των Χανίων και του Ρεθύμνου φρουρούνταν από δυνάμεις των διεθνών στρατευμάτων. Η ζώνη του Ηρακλείου αντίθετα φρουρούνταν αποκλειστικά από Τούρκους και, το χειρότερο, από βασιβουζούκους, άτακτα δηλαδή σώματα, που ο αριθμός τους έφτανε σε αρκετές χιλιάδες. Στο γεγονός αυτό οφείλεται και η συχνή παραβίαση της ζώνης και η έξοδος των οχυρωμένων Τούρκων από την πόλη του Ηρακλείου, που έκαναν επιθέσεις στους κατοίκους των γειτονικών χωριών. Αλλά και οι Τούρκοι χωροφύλακες που είχαν αναλάβει τη φρούρηση της πόλης έμεναν απλήρωτοι, με αποτέλεσμα να γίνουν κι αυτοί, από όργανα ασφάλειας, όργανα διαρπαγής. Η κατάσταση αυτή δεν μπορούσε να βοηθήσει στον κατευνασμό των πνευμάτων κι έτσι η παραμικρή αφορμή ήταν αρκετή για διάπραξη φόνων, διαρπαγή και λεηλασία οικιών και καταστημάτων.

Ο Γάλλος φιλέλληνας και περιηγητής Henri Turot που είχε επισκεφτεί τότε το Ηράκλειο γράφει: “Στο Ηράκλειο όπως και στα Χανιά η κατάσταση είναι κρίσιμη. Και λίγες ώρες παραμονής αρκούν, για να βεβαιωθείς ότι τα μίση δεν λένε καθόλου να καταλαγιάσουν και πως για πολύ καιρό ακόμα οι φόνοι και οι εμπρησμοί θα μαστίζουν την πόλη”. Οι πρόξενοι των Μ. Δυνάμεων που ζουν την τραγικότητα των στιγμών, ειδοποιούν τις κυβερνήσεις τους ότι η κατάσταση στο Ηράκλειο είναι ανυπόφορη. Μεταξύ των άλλων αναφέρουν: “Δέκα χιλιάδες οπλισμένοι μουσουλμάνοι μπήκαν και παραβιάζουν τα χριστιανικά σπίτια, βγάζοντας τους κατοίκους στους δρόμους. Ο Χασάν Πασάς, τραυματισμένος, έπαψε να είναι ο κύριος της κατάστασης· η μικρότερη αφορμή μπορεί να προκαλέσει αιματηρά επεισόδια· έξω από την πόλη η λεηλασία συνεχίζεται ·οι συγκρούσεις είναι συνεχείς”.

Ο Γάλλος πρόξενος γράφει στις 9 Οκτωβρίου. “Το Ηράκλειο μας γεμίζει με την πιο μεγάλη ανησυχία. Υπάρχουν εκεί τριάντα χιλιάδες Μουσουλμάνοι εμιγκρέδες και θα χρειαστεί μεγάλη προσπάθεια για να διαλύσουμε αυτή τη μάζα την πάντα απειλητική… Οι Μουσουλμάνοι του Ηρακλείου έκαψαν την περασμένη εβδομάδα τέσσερα χωριά, βεβήλωσαν το ορθόδοξο κοιμητήριο του Ηρακλείου, κατέστρεψαν εξήντα επτά τάφους και έσπασαν τους σταυρούς τους. Οι αντεκδικήσεις είναι αναπόφευκτες”. Αυτά επιβεβαιώνονται και από τον πρόεδρο της Επαναστατικής Συνέλευσης Ι. Σφακιανάκη, ο οποίος απευθυνόμενος προς τον Ιταλό αντιναύαρχο Κανεβάρο με μια σκληρή από 11/1/98 αναφορά του σημειώνει μεταξύ των άλλων “…Πάσα συγκοινωνία μεταξύ της πόλεως και των περιχώρων είναι προ δώδεκα μηνών εντελώς διακεκομμένη, εκ τούτου δε μεγάλας υφίστανται στερήσεις οι κάτοικοι των πέριξ επαρχιών. Ουδέ αυτών των νεκρών εφείσθησαν, διότι οι εν τω χριστιανικών νεκροταφείω τάφοι ανεσκάφησαν, εβεβηλώθησαν, τα δε οστά διεσκορπίσθηκαν ή επωλήθησαν προς εξαγωγήν”. Οσο κι αν φαίνεται παράξενη και δυσεξήγητη αυτή η τυμβωρυχία όμως ικανοποιούσε τα εκδικητικά ένστικτα των Τούρκων και εξυπηρετούσε απάνθρωπα οικονομικά μικροσυμφέροντα. Τα κάθε μορφής οστά μεταξύ των οποίων και τα ανθρώπινα, αποτελούσαν πολύτιμη πρώτη ύλη σε πολλές βιομηχανικές εφαρμογές.

α’ Η λευκή στάχτη που δημιουργείται με τη θέρμανση των οστών σε υψηλές θερμοκρασίες χρησιμοποιούνταν ως φωσφορος και χημικό λίπασμα.

β’ Οι οστεάνθρακες σε σκόνη, οι οποίοι παράγονταν με ξηρή απόσταξη και θέρμανση των οστών σε κλειστούς λέβητες, χρησιμοποιούνταν για τη διαύγαση και τον αποχρωματισμό διαφόρων υγρών, όπως λαδιού, κρασιού, σακχάρου κλπ.

γ’ Το οστεέλαιο ή οστεόλιπος, που παράγεται από αλεσμένα οστά μετά από ειδική κατεργασία, χρησιμοποιούνταν στην παρασκευή σαπουνιών και στεατικών κεριών.

δ’ Η αποξήρανση της ζελατινοειδούς μάζας των οστών έδινε την οστεόκολλα του εμπορίου.

ε’ Αλεσμένα τέλος και αποστειρωμένα οστά πωλούνταν σε μορφή αλευριού ως ζωική τροφή.

Για ένα ολόκληρο χρόνο το λιμάνι του Ηρακλείου παρέμενε κλειστό. Η ποσότητα των προς εξαγωγή αγροτικών προϊόντων που κινδύνευαν να διατεθούν σε εξευτελιστικές τιμές ή να υποστούν αλλοιωτικές μεταβολές, υπολογίζονταν σε 4.000 εκατόλιτρα κρασιού, σε 25.000 χιλιόλιτρα σταφίδας και σε 50.000 εκατόλιτρα λαδιού. Αφού το λιμάνι του Ηρακλείου δεν ήταν προσιτό, τα λιμανάκια της Αγίας Πελαγίας, του Παλιόκαστρου και της Χερσονήσου δεν μπορούσαν να εξυπηρετήσουν με τα ανύπαρκτα μέσα που διέθεταν τις φορτώσεις των προϊόντων αυτών. Δεν ήταν όμως μόνο το κλείσιμο του λιμανιού ένα σοβαρό θέμα με οικονομικές επιπτώσεις στο χριστιανικό στοιχείο. Συνέβαινε και το εξής άτοπο: Κάθε χριστιανός, για να μπει στο Ηράκλειο, έπρεπε προηγουμένως με αίτησή του να εφοδιαστεί με σχετική άδεια. Οι άδειες που δίνονταν ήταν 12 κάθε εβδομάδα, από τις οποίες οι 8 έπρεπε να χρησιμοποιήσουν ως μέσο εισόδου τη θάλασσα και οι 4 την ξηρά. Δεν επιτρεπόταν ακόμα σ’αυτούς που εξασφάλιζαν μια τέτοια άδεια να παραμείνουν στην πόλη περισσότερο από 48 ώρες. Ενώ δηλαδή η προσέγγιση στην πόλη ήταν σχεδόν απαγορευμένη, οι Τούρκοι ήταν ελεύθερα “εξοδούχοι” και χωρίς δυσκολία παραβίαζαν τις οριοθετημένες γραμμές ανακωχής. Οι γραμμές αυτές, δηλαδή η ουδέτερη ζώνη γνωστή με το όνομα “κορδόνι” είχε καθοριστεί από τους ναυάρχους των Μ. Δυνάμεων. Η ζώνη αυτή ξεκινούσε από τον Αλμυρό ποταμό και κατέληγε προς την ανατολική πλευρά του Καρτερού, με ενδιάμεση διαδρομή η οποία περιλάμβανε εξωτερικά το Γάζι, Γιοφυράκια, Αγ. Σύλλα, Σίλαμο, Σπήλι, Σκαλάνι, Επάνω Βάθεια, Κάτω Βάθεια, Καρτερό.

Τα αιματηρά γεγονότα του Ηρακλείου, εξελίχθηκαν με τον ακόλουθο τρόπο: Από τους ναυάρχους των Μ. Δυνάμεων είχε αποφασιστεί να παραδώσουν οι Τούρκοι τα φορολογικά γραφεία στους υπαλλήλους του Εκτελεστικού. Στα Χανιά και το Ρέθυμνο με μικρή και ανάξια λόγου αντίδραση παραχώρησαν τα γραφεία τους. Στο Ηράκλειο αντίθετα οι Τούρκοι πρόβαλαν άρνηση και αντέταξαν σκληρή αντίσταση. Ένα τμήμα του αγγλικού στρατού δηλαδή, με επικεφαλής τον Άγγλο συνταγματάρχη Reud που αντικαθιστούσε τον Άγγλο διοικητή Chermside γιατί απουσίαζε με άδεια εκτός Κρήτης, είχε αναλάβει την αντικατάστασή τους, αλλά οι Τούρκοι τους εμπόδισαν. Πέταξαν μάλιστα στη θάλασσα όλα τα καινούρια έντυπα, που θα εξυπηρετούσαν τις ανάγκες των νέων γραφείων. Στο σημείο αυτό παραμένει αδιευκρίνιστη η απουσία του Άγγλου διοικητή σε μία τόσο κρίσιμη στιγμή και η αντικατάστασή του από τον Reud. Οι σκηνές που ακολούθησαν δεν περιγράφονται. Ο αφηνιασμένος τακτικός και άτακτος τουρκικός όχλος ξεχύθηκε στους δρόμους, αρχίζοντας μια απάνθρωπη και ανελέητη σφαγή. Παιδιά, βρέφη, άνδρες και έγκυες γυναίκες θανατώνονται με τον πιο φρικτό τρόπο που μόνο οι Τούρκοι γνωρίζουν.

Καίνε ακόμα και λεηλατούν ό,τι βρίσκεται στο πέρασμά τους. Μεταξύ των άλλων σκοτώνουν και 17 Άγγλους στρατιώτες κι ένα Άγγλο αξιωματικό. Καίνε το αγγλικό, το γερμανικό, το ισπανικό και το αμερικάνικο προξενείο και σκοτώνουν τον υποπρόξενο της Αγγλίας Λυσίμαχο Καλοκαιρινό. Όσα εμπορεύματα και τιμαλφή είχαν συγκεντρωθεί στα προξενεία για μεγαλύτερη ασφάλεια, κάηκαν ή αποτέλεσαν αντικείμενα διαρπαγής από το μαινόμενο τουρκικό όχλο. Το παλιό Βεζίρ Τσαρσί, δηλαδή η σημερινή οδός 25ης Αγούστου που υποδηλώνει την ημέρα που διαπράχθηκαν οι σφαγές, έγινε μεταξύ των άλλων παρανάλωμα του πυρός. Το απόγευμα ένα αγγλικό πολεμικό πλοίο άρχισε να κανονιοβολεί τουρκικές συνοικίες στο Ηράκλειο, αναχαιτίζοντας κάπως τη μανία του τουρκικού όχλου. Μόνο με την κάθοδο του Τούρκου στρατιωτικού διοικητή της πόλης του Ηρακλείου Εδεχέμ Πασά στο λιμάνι, περιορίστηκαν οι πυροβολισμοί και οι βιαιοπραγίες.

Την επόμενη μέρα άλλα εφτά αγγλικά πολεμικά πλοία αγκυροβόλησαν έξω από το λιμάνι του Ηρακλείου. Αγγλικά αγήματα αποβιβάστηκαν και συνέλαβαν τους πρωταίτιους των γεγονότων. Στρατοδικείο με Άγγλους αξιωματικούς και με συνοπτική διαδικασία, καταδίκασε σε θάνατο 18 Τουρκοκρητικούς. Οι υπόλοιποι από τους 83 που είχαν συλληφθεί καταδικάστηκαν σε φυλακίσεις ή απελάθηκαν. Τρεις απ’ αυτούς καταδικάστηκαν λίγο αργότερα σε θάνατο με απαγχονισμό, για αντιστάθμισμα προφανώς του ολοκαυτώματος των χριστιανών. Τα πτώματα των Τούρκων παρέμεναν στις αγχόνες και σε κοινή θέα για τρία μερόνυχτα. Τα πάντα μαρτυρούσαν ότι η αποτρόπαιη αυτή εξέγερση ήταν προσχεδιασμένη. Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων δεν ήταν γνωστός. Οι Τούρκοι προσπάθησαν να μειώσουν τον αριθμό τους, αφού φρόντισαν να περισυλλέξουν και να τοποθετήσουν αυτά σε ομαδικούς τάφους που άνοιγαν σε απόμερα και αφανή μέρη. Η Εκτελεστική Επιτροπή με ανακοίνωσή της προς το χριστιανικό λαό της Κρήτης στις 30 Αυγούστου 1898 γράφει:

“Εγνωστοποιήσαμεν δια δύο προηγουμένων εγκυκλίων εις τον λαόν ό,τι ήτο τότε γνωστόν διά τα συμβάντα του Ηρακλείου. Δυστυχώς αι έκτοτε ειδήσεις παριστώσιν ακόμη μεγαλυτέραν την καταστροφήν. Από τας 1000-1200 χριστιανικάς ψυχάς, όπου ευρίσκοντο εντός της πόλεως, μόνον 358 ως φαίνεται εσώθησαν. Οι λοιποί εύρον θάνατον μαρτυρικόν. Όλη η κινητή περιουσία των χριστιανών διηρπάγη και μέγας αριθμός οικιών και καταστημάτων παρεδόθησαν εις τας φλόγας. Την στιγμήν αυτήν ουδέ εις χριστιανός ευρίσκεται εις το Ηράκλειον.

Μόνον 300 περίπου Ευρωπαίοι στρατιώται κρατούν μίαν γωνίαν του φρουρίου. Η πόλις είναι παραδεδομένη εις την διάθεσιν του όχλου και των Τούρκων στρατιωτών, από τους οποίους πολλοί καθώς εβεβαιώθην επυροβόλουν και κατά των Άγγλων, απεγύμνωναν τα θύματα και ελάμβανον μέρος εις την διαρπαγήν…”

.

Αυτά ήταν σε συντομία τα θλιβερά γεγονότα που είχαν διαδραματιστεί στο Ηράκλειο και στάθηκαν η αφορμή λύσης του κρητικού ζητήματος, που για χρόνια καταδυνάστευε την Κρήτη.

ΠΗΓΗ

Ένα Σχόλιο προς “Οἱ σφαγές στό Ἡράκλειο Κρήτης (25 Αὐγ.1898)”

  1. Reblogged this on Ῥωμηῶν Ἐνημέρωση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: