ΑΒΕΡΩΦ

Διαδικτυακό Θωρηκτό

  • Ἡ Ἱστορία,ΔΕΝ ἀλλάζει !

  • Ἡ Μακεδονία εἶναι Ε Λ Λ Α Δ Α

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Kατηγορίες

  • Υπέρ της ζωής, κατά των εκτρώσεων

  • ΓΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ

  • Η ΒΟΡ.ΗΠΕΙΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

  • Ἀπό τήν Φλωρεντία,στήν ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

  • ΜΕΤΑΜΟΥΣΕΙΟΝ – Θ/Κ «Γ.ΑΒΕΡΩΦ»

  • Μαθαίνουμε…

  • ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

  • ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΝ

  • ΝΕΩΤΕΡΟ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ «ΗΛΙΟΥ»

  • ΜΕΓΑ ΛΕΞΙΚΟΝ (Δ.ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ)

  • ΛΕΞΙΚΟΝ ΗΣΥΧΙΟΥ

  • ΛΕΞΙΚΟΝ «LIDDEL-SCOTT»

  • ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

  • ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

  • 324 – 1453

  • ΧΡΟΝΙΚΟΝ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ

  • 1 8 2 1

  • Ἀπομνημονεύματα Ἡρώων τοῦ 1821

  • Ὁ ΕΛΛΗΝΟ – ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ τοῦ…

  • ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ (1904-8)

  • ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ’12- ’13

  • ΤΟ ΠΝ ΤΙΜΑ ΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ

  • Α’ ΠΠ (1914-18)

  • Μ.ΑΣΙΑ (1919-22)

  • O X I (1940-41)

  • ΙΩΑΝ.ΜΕΤΑΞΑΣ

  • ΕΑΡΙΝΗ ΕΠΙΘΕΣΙΣ (9-24 Μαρ.1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ (1941)

  • Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (1941)

  • Β’ ΠΠ (1 9 4 1 – 4)

  • ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ Θ/Κ «ΓΕΩΡ. ΑΒΕΡΩΦ»

  • ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ

  • ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

  • ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ

  • ΕΓΕΡΤΗΡΙΟΝ ΣΑΛΠΙΣΜΑ

  • Πρόσφατα σχόλια

    Πες το με ποίηση (38… στη Ο Θείος Βράχος
    ΕΛΕΝΗ ΚΟΥΤΜΑΝΗ στη Η οξεία κραυγή των αμνών
    Παναγιωτης σχοινεζος στη Συνταγματάρχης Δημήτρης Θεοτόκ…
    ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ στη Gatestone Institute: Στην Ευρώ…
    PETSAGGOURAKIS στη Μελέτιος Μεταξάκης, ο μασώνος…
  • Ὁ Γκρεμιστής Κωστῆ Παλαμᾶ

  • Θ/Κ «Γ. ΑΒΕΡΩΦ» ΣΗΜΑ 3 Δεκ.1912

  • ΟΡΚΟΣ ΕΦΗΒΩΝ

  • ΟΡΚΟΣ ΤΩΝ ΦΙΛΙΚΩΝ

  • ——————————

  • ΦΟΡΕΣΙΕΣ καί ΑΡΜΑΤΑ τοῦ ’21

  • Η ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΝΥΚΑ (1838)

  • ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ (1974) …ἡ ταινία

  • ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑΙ ΩΜΟΤΗΤΕΣ

  • Μία ἀνοικτή πληγή Μνήμης 1914-23

  • Η ΜΑΥΡΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

  • ——————————

  • Ζημίαι τῶν ἀρχαιοτήτων έκ τοῦ πολέμου καί τῶν στρατευμάτων κατοχῆς (1946)

  • Ο ΦΙΛΕΛΛΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ

  • ΘΑ ΑΝΟΙΞΗι Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ;

  • ΑΘΑΝΑΤΟΙ !!!

  • 1944-49

  • ΑΓΕΛΑΣΤΟΣ ΠΕΤΡΑ

  • ΣΕΜΝΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΟΙ ΤΥΜΒΩΡΥΧΟΙ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

  • ΔΙΟΛΚΟΣ,ΓΙΑ 1500 ΧΡΟΝΙΑ

  • ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

  • ΟΧΙ ΣΤΟ ΤΖΑΜΙ

  • M.K.I.E.

  • Γιά ἀποπληρωμή ἐξωτ.χρεῶν,μόνο…

  • Ἡ ἔξοδός μας,εἶναι ἡ Κ_ _ _ά _α τους !

  • ΜΗΝ ΑΝΗΣΥΧΕΙΣ…

  • INSIDE JOB

Ἡ δημοτική ποίησι.

Posted by Πετροβούβαλος στο 31 Αυγούστου, 2012

 Άρθρο της Κόριννας

(πρώτο μέρος)

.

«Τιμᾶτε ὑπέρ πᾶν ἄλλο τὰ δημοτικὰ τραγούδια τοῦ ἔθνους σας. Εἶναι ἀνεξάντλητος θησαυρὸς καὶ μεταλλεῖον ἐμπνεύσεως«.
Shummann.

.

Τά δημοτικά μας τραγούδια εἶναι ἡ ζωηροτέρα ἐκδήλωσις τῶν συναισθημάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἡ πιό γνήσια ἔκφρασις τῆς κοινωνικῆς καὶ ἐθνικῆς  του ζωῆς .
«Σέ αὐτὰ ἀποτυπώνεται ἀκραιφνής καὶ ἀκίβδηλος ὁ ἐθνικὸς μας χαρακτήρας» (Ν.Γ.Πολίτης).
Ἡ μελέτη τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν μᾶς συγκινεῖ καὶ μᾶς ἐνθουσιάζει διότι μᾶς φέρνει σὲ γνωριμία μὲ τὴν ψυχή τοῦ λαοῦ μας.
Ἀκοῦμε τὴν φωνή του,γνωρίζουμε τίς σκέψεις του καὶ τὰ αἰσθηματά του, ἀναζητοῦμε τίς δυστυχίες καὶ τὶς ἐλπίδες του, καὶ ἀναπολοῦμε τὶς διάφορες ἱστορικές του ἐξελίξεις.
Ἡ σημασία του εἶναι μεγάλη καὶ ἰδιάζουσα συγκρινομένη πρὸς τὴν ἄλλη πνευματικὴ καί καλλιτεχνικὴ παραγωγὴ τοῦ τόπου μας.
Μεγάλες διάνοιες καὶ μεγάλα ποιητικὰ πνεύματα, μὲ πρῶτον τὸν Γκαῖτε, ἐκτιμοῦν καὶ θαυμάζουν αὐτὰ τὰ ποιητικά διαμάντια τῆς λαϊκῆς Μοῦσας πού δείχνουν τὴν ψυχικὴ ἑνότητα τῆς φυλῆς μας καὶ συνδέουν ἁρμονικῶς τὴν Ἀρχαία μὲ τὴν Νέα Ἑλλάδα.

Σύνθεσι τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν.

Ἄτομο μὲ ποιητική προδιάθεσι μὲ μουσικὸ αἴσθημα καὶ στιχουργικὴ ἱκανότητα εὐρισκόμενο σέ κατάλληλη περίστασι, σέ ἑορτές ἤ πανηγύρεις παρουσιάζει τὸ τραγούδι ποὺ ἔχει ἐμπνευσθῆ.
Μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου λησμονεῖται καὶ ὁ συνθέτης καὶ ὁ τόπος γεννήσεως τοῦ τραγουδιοῦ ξεχνιέται.
Εἶναι πλάνη νά δεχθοῦμε ὅτι ὁ λαὸς συνθέτει ποιήματα, διότι ὁ λαὸς δὲν ἔχει τὴν ἱκανότητα νὰ μετουσιώση σὲ ποίημα τὰ τῆς ψυχῆς του.
Ὁ πρῶτος δέ δημιουργὸς τοῦ ποιήματος χάνεται διότι δὲν εἶχε τὴν φιλοδοξία νὰ ἀποθανατισθῆ τὸ ὄνομά του.
Τό ποίημα λοιπὸν τοῦ πρώτου δημιουργοῦ διαδίδεται καὶ γίνεται κτῆμα ὅλων.
Ἡ εὐρεία διάδοσι τοῦ ποιήματος δέν τὸ ἀφήνει ἀνέπαφο καὶ ἀναλλοίωτο, διότι ὅσοι τὸ παραλάβουν προσπαθοῦν νὰ τὸ προσαρμόσουν στὴν διανόησί τους.
Ὅπως γράφει ὁ Ζαχαρίας Παπαντωνίου «Κάθε τραγούδι γίνεται ἀπὸ τὸν ποιητὴ καὶ απὸ τὸν μεταποιητή».

.

Στὴν διάδοσι τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν συνέβαλαν:

Οἱ ἐξ ἀπαγγέλματος λαϊκοὶ στιχουργοί, πού θυμίζουν τοὺς ἀοιδούς καὶ ραψωδοὺς τῶν Ὁμηρικῶν χρόνων,
οἱ ριμαδόροι τῆς Κρήτης, συνθέτες σκωπτικοῦ ἤ σατυρικοῦ ποιήματος ἐπί θέματος ἐπικαίρου, ὅπως ἦταν οἱ ἀρχαῖοι συγγραφεῖς σίλλων, οἱ λεγόμενοι σιλλογράφοι, οἱ ποιητάρηδες  τῆς Κύπρου, οἱ ὁποῖοι συνέθεταν ποιήματα τοπικῆς σημασίας καὶ τὰ κυκλοφορῦσαν σὲ φυλλάδια ἐπ ἀμοιβῇ, καί οἱ τυφλοὶ ζητιάνοι λυράρηδες, οἱ παίζοντες λὺρα ὀργανοπαῖκτες.

Ὁ Γάλλος ἱστορικὸς Fauriel διερωτᾶται ἄν ἡ δημοτική ποίησι εἶναι νέα,παλαιά ἤ αρχαία.
Ἡ ἀπάντησι δὲν εἶναι εὔκολή καὶ καταλήγει στὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ δημοτικὴ ποιίησις εἶναι ἡ ἀλλοιωμένη ἐκ τοῦ χρόνου ἀρχαία ἑλληνικὴ ποίησι.

.

Ἀκριτικὰ-Δημοτικὰ.

Εἶναι τὰ καλλίτερα τῆς δημώδους ποιήσεως τὰ ὁποῖα μέ τὴν δύναμι τῆς φαντασίας, τίς περιγραφές, τὴν παραστατικότητα, τὴν λιτότητα τὴν τολμηρή ἔκφρασι καὶ τά γραφικὰ κοσμητικὰ ἐπίθετα, θυμίζουν τὰ Ὁμηρικὰ Ἕπη:

«Ὁ Κωσταντής ὁ μορφονιός ὁ μικροκωνσταντῖνος,
μιά μέρα θέλησε νὰ βγῆ νὰ λαγοκυνηγήση,
καί διάβαινε καμαρωτὸς ἀπ᾿τὴν πλατειά τὴν ροῦγα.
Ἐκεῖ εἶδε τὴν Λιογέννητη μὲ τετρακόσιες σκλάβες.
Σέ κρεμεζιά τριανταφυλλιά ἦταν ἀκουμπισμένη,
κ᾿εἶχε τὰ φρύδια τορνευτά,τὰ μάτια σὰν ζαφεῖρι,
καὶ στὸ μικρὸ τὸ δάχτυλο εἶχε τὸ δαχτυλίδι.
Ὡσάν τὴν εἶδε ὁ Κωσταντής,ἀφήνει τὸ κυνήγι.
Κινάη νὰ πάη στὸ σπίτι του σά μῆλο μαραμμένος·
Χώρις θέρμη θερμάθηκε,χωρίς ὀριόν ἐρριάστη
δίχως τὸν πονοκέφαλο ἔπεσε στὸ κρεββάτι»

.

Κανένας λαὸς δέν ὕμνησε τόσο τὴν πατρικὴ του γῆ ὅσο ὁ ἑλληνικὸς γιατὶ εἶναι τόσο ἑνωμένος μαζί της ὥστε ἀκόμα καὶ ὅταν ἔφευγε ἀπὸ τὴν ζωὴ ἔστελνε στὴν γῆ αὐτὴ τὸν γλυκὸ χαιρετισμὸ του:

«Ἀφήνω γειά στὸν Ὄλυμπο σ᾿ὅλα τὰ κορφοβούνια·
Σέ σᾶς λημέρια μ᾿ἕρημα, πλατάνια μὲ τοὺς ἴσκιους,
βρυσοῦλες μὲ τὰ κρύα νερά καὶ χαμηλοί μου κάμποι.
Ἀφήνω γειά στούς σταυραετοὺς καὶ σ᾿ὅλα τὰ ξιφτέρια,
Ἀφήνω γειά στὸν ἥλιο μου καὶ στὸ λαμπρό φεγγάρι,
πού μοῦ ᾿φεγγε νὰ περπατῶ σάν ἄξιο παλληκάρι»

.

Παρόμοιο χαιρετισμὸ βρίσκουμε στὸν «Φιλοκτήτη» τοῦ Σοφοκλέους.

«Χαῖρε ὦ μέλαθρον ξύμφρουρον ἐμοὶ
νύμφαι τ ᾿ἔνυδροι λειμωνιάδες..
Ἕρμαιον ὄρος..
Ὤ κρῆναι Λύκειον τε ποτόν». στίχ.1453.

.

Οἱ Ἕλληνες λάτρευσαν τὴν φύσι τῆς πατρίδος τους καὶ ὠνόμασαν τὸ κλῖμα της «δώρημα θεῖον» τὸ ὁποῖο ἐξυμνεῖ καὶ ὁ Εὐριπίδης στὴν «Μήδεια».

Παλαιοτάτη ἀντίληψις εἶναι πώς τὰ πράγματα πού ἀνήκουν σέ κάποιον ἐξακολουθοῦν καὶ μετὰ τὸν θάνατο νὰ τοῦ ἀνήκουν:

«Τ᾿ἀντυρειωμένου τ᾿ἅρματα δὲν πρέπει νὰ πουλιῶνται,
μόν ᾿πρὲπει τους στὴν ἐκκλησιά κι ἐκεῖ νὰ λειτουργιῶνται,
πρέπει νά κρέμωνται ψηλά σ᾿ἀραχνιασμένο πύργο,
νὰ τρώη ἡ σκουριά τό σίδερο κι ἡ γῆ τὸν ἀντρειωμένο».

.

Ἕνα ἄλλο γνώρισμα τῆς λαϊκῆς ψυχῆς εἶναι ἡ ἀγάπη πρός τὴν ζωὴ καὶ τὸ μῖσος πρός τὸν θάνατο.
Ἡ Θρησκεία τὸν ἔχει διδάξει πώς ἐδῶ κάτω εἶναι πρόσκαιρος καὶ θὰ παραδώση τὸν ὄμορφο αὐτὸν κόσμο σὲ ἄλλους νὰ τὸν χαροῦν.
Γι᾿αὐτὸ μᾶς συμβουλεύει τὸ τραγούδι:

«Γιά φᾶτε, πιέτε βρέ παιδιά, χαρῆτε νὰ χαροῦμε
τοῦτον τὸν χρόνο τὸν καλό, τὸν ἄλλον ποιός τὸν ξέρει,
γιά ζοῦμε γιὰ πεθαίνουμε, γιά σ᾿ἄλλον κόσμο πᾶμε»

.

Καί τό τραγούδι πού ἄκουγα συχνὰ στὸ νησί τῆς μάνας μου ὅταν ἤμουν παιδάκι καὶ  μοῦ ἔκανε μεγάλη ἐντύπωσι:

Τούτη γῆ πού τὴν πατοῦμε (ποσσικροτοῦντες=χτυποῦσαν τὸ πόδι κάτω χορεύοντας)
ὅλοι μέσα θέ νά μποῦμε,
δῶσε τοῦ χοροῦ νὰ πάη
τούτη γῆ θὰ μᾶς ἐφάη (ποσσικροτοῦντες πάλι).

Τό συναντοῦμε αὐτὸ στὴν «Ἰφιγένεια ἐν Αὐλίδι»:

«Τό φῶς τόδ ἀνθρώποισιν ἥδιστον βλέπειν,
τά νέρθεν δ᾿οὐδέν· μαίνεται δ ὅς  εὔχεται
θανεῖν. Κακῶς ζῆν κρεῖσσον ἤ καλῶς θανεῖν».στιχ.1254

Ἡ τελευταία της λέξι εἶναι τὸ φῶς πού χαιρετᾶ ἀπαρηγόρητη,»….. Χαῖρε μοι φίλον φάος, ἰώ,ἰώ»,στιχ.1505

Συνεχίζεται…

(τὰ δημοτικά ποιήματα εἶναι ἀπὸ τὸ περιοδικὸ «Πλάτων»)

46 Σχόλια προς “Ἡ δημοτική ποίησι.”

  1. Φίλη Κόριννα εξαιρετική …….. κρατάω το πιό κάτω

    «Η μελέτη τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν μᾶς συγκινεῖ καὶ μᾶς ἐνθουσιάζει διότι μᾶς φέρνει σὲ γνωριμία μὲ τὴν ψυχή τοῦ λαοῦ μας.
    Ἀκοῦμε τὴν φωνή του,γνωρίζουμε τίς σκέψεις του καὶ τὰ αἰσθηματά του, ἀναζητοῦμε τίς δυστυχίες καὶ τὶς ἐλπίδες του, καὶ ἀναπολοῦμε τὶς διάφορες ἱστορικές του ἐξελίξεις.»

    • Πετροβούβαλος said

      Και εξαιρετική η επιλογή των τραγουδιών! Η συλλογική ψυχή μας, αποτυπώθηκε μέσα στα δημοτικά τραγούδια.
      Καλημέρα στην παρέα!

    • dyspistos said

      » Τα σα εκ των σων σου προσφέρω πιστός στην ιερή παράδοσή σου.

      Εδώ μέσα είναι κλεισμένη, σαν σε κιβωτό ιερή, η πολυεκατόχρονη κληρονομιά των πατέρων μας. Οι αθάνατοι αχοί της φλογέρας του ποιητή λαού μας.
      Αντιλαλούν οι στίχοι τούτοι σάλπισμα τρανό, για να ξυπνήσουν την πνοή της Ελληνικής δημιουργίας στις ψυχές των εργατών του Ελληνικού Λόγου.»

      Αγις Θέρος

      Αυτά έγραψε σαν πρόλογο στο έργο του «Τα τραγούδια των Ελλήνων» ο Αγις Θέρος το 1952, που εκδόθηκαν από την Εκδοση Εθνική Αετός, στην Αθήνα.

      Εξήντα χρόνια συναπτά αργότερα, μια νέα εργάτρια του Λόγου – η Κόριννά μας, σαν σαλπιγκτής κι αυτή, μας οδηγεί στ΄αθάνατα μονοπάτια της φλογέρας του ποιητή λαού μας.
      Ενός λαού , που του στέρησαν τη λαλιά, την έμπνευση, το τραγούδι . Αλλά, θα ξαναβρεί το δρόμο του, όσο θα υπάρχουν δασκάλες σαν την Κόριννα να προσπαθούν «να ξυπνήσουν την πνοή του», με τέτοιες αναρτήσεις.

      Υποκλίνομαι στα δημοτικά μας τραγούδια. Υποκλίνομαι στους θεματοφύλακές τους – Τον Αγι Θέρο, όλους εκείνους που κατά καιρούς το τίμησαν και την Κόριννα που, 4 χρόνια τώρα που παρακολουθώ ενημερωτικούς ιστότοπους στο διαδίκτυο, είναι η πρώτη και μοναδική που μ΄έκανε να δακρύσω από χαρά, άφατη χαρά, βλέποντας μπροστά μου τέτοιους θησαυρούς.

      Ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου και τον Αβέρωφ, καπετάνιο και λοιπό πλήρωμα, που φροντίζει καθημερινα την πνευματική μας ανέλιξη, με αθάνατα εργα αθάνατων συγγραφέων, ποιητών, επιστημόνων και άλλων.

    • Κόριννα said

      Κρίτων
      καὶ ἐγώ κρατῶ τὸ… ἐξαιρετική,καὶ σ᾿εὐχαριστῶ.

  2. Φαίη said

    Φώτισε η οθόνη μου μετά την κατάθλιψη που με έπιασε με την προηγούμενη ανάρτηση.
    Πραγματικά, ούτε να είχαμε συννενοηθεί διότι στη μια ανάρτηση βλέπουμε την παγκόσμια σκοταδίλα που προσπαθούν να μας επιβάλλουν και σε τούτη βλέπουμε την αγνότητα της ψυχής ενός λαού.

    Εγώ θα κρατήσω αυτό: «Τό ποίημα λοιπὸν τοῦ πρώτου δημιουργοῦ διαδίδεται καὶ γίνεται κτῆμα ὅλων.»
    Αυτό εγώ το λέω ‘πολιτιστική σύμπλευση’, ‘ομοψυχία’ και ταυτόχρονα ‘ελεύθερη έκφραση’. Καλλίτερα δε γίνεται.

    Αγαπημένη μας Κόριννα, ευχαριστώ. 🙂

  3. juliet said

    Αντιγράφω ένα απόσπασμα περί ακριτικής ποίησις από τα »Νεοελληνικά αναγνώσματα ´ της τετάρτης γυμνασίου έτους 1940,σελ. 223
    …………………………………………….
    Τα πολεμικά κατορθώματα των ακριτών εναντίον εχθρών σκληρών και τραχέων ,διήγειραν τον θαυμασμόν του λαού και εδημιούργησαν ποικίλους θρύλους γύρω από τα ονόματα των διακρινόμένων κατά καιρούς ηρώων. Τοιούτοι διαλάμψαντες ακρίται είναι γνωστοί με τα ονόματα Αρμούρης, Βάρδας , Ανδρόνικος ,Διγενής, Κωνσταντίνος, Αλέξης, Πετροτράχηλος ,Πορφύρας κ.α. Η δημοτική ποίησις ,η οποία έψαλλε τότε πολλά εξαιρετικά ανδραγαθήματα των ακριτών τούτων , λέγεται ακριτική ποίησις .Πολλά των ακριτικών ποιημάτων διεδίδοντο από στόματος εις στόμα και από επαρχίας εις επαρχίαν. Εσχηματίζοντο τοιουτοτρόπως διάφοροι παραλλαγαί ποιημάτων γνωστών καθ’ όλον το απέραντον κράτος.
    Η ακριτική ποίησις εγκωνιάζουσα τους ακρίτας ξεχωρίζει από αυτούς τον Βασίλειον Διγενήν Ακρίταν. Ούτος είναι ανώτερος όλων.Είναι ο ήρως των ηρώων. Είς την φαντασίαν του λαού ο Βασίλειος Διγενής Ακρίτας είναι » ο ιδεώδης τύπος ήρωος,νεαρός ως ο Αχιλλεύς ,κραταιός ως ο Ηρακλής και ένδοξος ως ο Αλέξανδρος ». Οπως λέγει ο Νικόλαος Πολίτης , »εις τον Διγενήν Ακρίταν αποκορυφούνται οι πόθοι και τα ιδεώδη του ελληνικού έθνους ,διότι εν τούτω συμβολίζεται η μακραίων πάλη του ελληνικού προς τον μουσουλμανικόν κόσμον.»
    Ακριτικό νανούρισμα
    Κοιμήσου ,γιέ μου ,καλογιέ ,όμορφε ,διωματάρη,
    για να γρηγοροκοιμηθής και για ν’αργοξυπνήσης,
    να μεγαλώσης ,να γενής μεγάλο παλικάρι,
    να χτενιστής,να διαρμιστής ,να στολιστής ,ν ‘αλλάξης.
    ν’αρματωθής με το σπαθί ,με τ’αργυρό κοντάρι,
    να πας επάνω στ’άλογο ,που περπατεί και τρέμει,
    με τα χρυσοχαλίναρά τα χρυσοκεντημένα,
    με τ’ασημένια πέταλα και με τα φτερνιστήρια,
    να πάγης εις τον πόλεμο να λεοντοπολεμήσης,
    μ’ όλους σου τους ακράνηδες ,μ’όλους τους στρατολάτες .
    Και σ’όποιο πόλεμο βρεθής να βγης τριδοξασμένος ,
    να πάρης χάρες και χαρές ,χώρες ,χωριά και κάστρα….
    Εμμ. Μανολάκη » Καρπαθιακά»
    διωματάρης=ωραίος
    ακράνηδες= ακράνης(τουρκ.λέξη)=σύντροφος

    • dyspistos said

      Juliet, ποτέ δεν φαντάστηκα ότι ανοίγοντας έναν ιστότοπο θα διάβαζα τέτοια γλωσσοπλαστικά αριστουργήματα όπως το «διαρμιστής,γρηγοροκοιμηθείς, λεοντοπολεμήσεις κλπ.»
      Είναι πανέμορφη η ράτσα μας, τελικά, με γλώσσα ξεχωριστή, μοναδική κι ασύγκριτη.
      Είσαι άξια δασκάλα, σαν την Κόριννα.

      Θάταν παράλειψή μου να μη συγχαρώ και τη Φαίη μας για κεινο το «παγκόσμια σκοταδίλα» της.

      • juliet said

        @Dyspisto
        καλησπέρα,
        Το βραδάκι που θα έχω ησυχία ,θα αντιγράψω και άλλα τέτοια …….Αυτό το βιβλίο έπεσε στα χέρια μου από το πατέρα μου ,μάθαινε να διαβάζει Ελληνικά …..

    • ΜΑΡΙΑ said

      Υπέροχο Juliet,πραγματικά ὑπέροχο!!

    • Κόριννα said

      Juliet
      πρώτη φορά τό διαβάζω αὐτὸ τὸ ποίημα καὶ θὰ τὸ ἀντιγράψω νὰ τὄχω.
      Θά χαρῶ νὰ γράψης καὶ ἄλλα.

      Αὐτὸ ποὺ στεναχωρῖ εἶναι ὅτι τὸ Ἀναγνωστικὸ ἔχει χρονολογία 1940 καὶ ὄχι 2012!!

  4. ΣΠΑΡΤΑΚΟΣ. said

    Μοναδική κι αξεπέραστη ,σεβασμία μου θειτσώ.

    Υποκλίνομαι κι επιτρέψτε μου ,ευλαβώς να φιλήσω , τα κρινοδάκτυλά σας.

    Σέβας.

    • Κόριννα said

      Θὰ σοῦ ἐπιτρέψω νὰ φιλήσης τὰ κρινοδάχτυλά μου,μόλις κάνω μανικιούρ,διότι σήμερα εἶναι χάλια. τὰ χέρια μου.
      Εἶπα νὰ ἀφήσω τήν ὀνειροβασία καὶ νὰ δουλέψω λίγο!!!!!!!!!!!!

      • ΣΠΑΡΤΑΚΟΣ. said

        Αλιάδα ; Καθάρισμα γαύρου ; Λάτρα ‘Καλλιόπης’ ;;;

        Δεν μασάμε . Η ευωδιά και η σπιρτάδα του πνεύματός σου,

        φτάνουν στις εσχατιές των ονύχων σου, ως μύρο και ως σάπων

        και εξαχνώνουν , πάντα ρύπον.

        Σέβας.

      • Κόριννα said

        Ὄχι καλέ,
        τέσσερεις ἀτομικούς μουσακᾶδες μέ γαρίδες,καὶ μυρίζω θαλασσινά.
        Εἶμαι καὶ ψάρι…..στὸ στοιχεῖο μου!!

      • antart22 said

        😆 😆 😆 😆 😆 😆
        Αχ Κοριννά μου, μετά απ’ την προχτεσινή στενοχώρια που μου ‘δωσες, με ξεπλήρωσες τριπλά σήμερα! Και ωραίο άρθρο και γέλιο και ΜΟΥΣΑΚΑ ΜΕ ΓΑΡΙΔΕΣ!…
        Ψαράκι και εσύ? Κοπάδι γινόμαστε σιγά σιγά…

  5. ΜΑΡΙΑ said

    Κόριννα,μέ συγκίνησε ἰδιαιτέρως ἡ ἀναφορά σου σέ αὐτό τό ὑπέροχο νησιώτικο:

    «Τούτη γῆ πού τὴν πατοῦμε (ποσσικροτοῦντες=χτυποῦσαν τὸ πόδι κάτω χορεύοντας)
    ὅλοι μέσα θέ νά μποῦμε,
    δῶσε τοῦ χοροῦ νὰ πάη
    τούτη γῆ θὰ μᾶς ἐφάη (ποσσικροτοῦντες πάλι).»

    Ἡ γλεντζοῦ Κυκλαδίτισσα Μάνα μου,τό λάτρευε καί ὅταν τό χόρευε…πέταγε!!!
    Νά ‘σαι καλά….

    • Κόριννα said

      ΜΑΡΙΑ
      καί εγώ μὰνα Κυκλαδίτισσα εἶχα καὶ χόρευε τὸν καλλίτερο μπάλο,νέα καί ὄμορφη πού ἦταν.

      Ἐγώ πιτσιρίκα καμάρωνα πού εἶχα ὄμορφη μάνα καὶ μὲ ἕνα μαντήλι μάζευα τὰ λουκούμια.
      Ἔσκαγα στό λουκούμι ἀδελφάκι μου!

      Δέν ξέρω ἀπὸ πιό κυκλαδίτικο νησί ἦταν ἡ μητέρα σου καὶ άν εἴχατε νὰ τὸ συνήθειο νὰ ἐπιβραβεύετε τὸν καλό χορευτή μέ λουκούμια.

      • ΜΑΡΙΑ said

        Κι’ ἐγώ καμάρωνα Κόριννα,τήν ξέρω αὐτήν τήν αἴσθηση…..τώρα πικραίνομαι, πού μοῦ λείπει!
        Ἀπό τήν Μύκονο εἶναι ἡ καταγωγή τῆς μαμᾶς μου,ἀλλά αὐτό μέ τά λουκούμια δέν τό θυμᾶμαι..
        Τά ἀμυγδαλωτά ὅμως,τά θυμᾶμαι πάρα πολύ καλά!!!
        Ἀπίθανο γλυκό….

    • φωτεινη said

      Κοριννα,
      κι εγω απ τη μανη,ακουγα τη μαμα μου να τραγουδαει το ιδιο τραγουδι.
      συγκινηθηκα.

      συγχαριτηρια Κοριννα για το αρθρο.
      περιμενω με ανυπομονησια το δευτερο μερος.

  6. ΒΡΑΧΟΣ said

    Ευχαριστώ.
    Φως…
    Καθαρό, Ελληνικό Φως.
    Ανεκτίμητο.

  7. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ said

    Το ΜΟΝΑΔΙΚΌ μας αληθινό όπλο, των Ελλήνων.
    Η Ποίηση, Μητέρα όλων των Τεχνών..

    Που,εδώ σ΄εμάς, προηγήθηκε της Φιλοσοφίας.

    Στις μυθολογίες των περισσότερων λαών
    οι Θεοί,»κατασκευάζουν» τους Ανθρώπους.
    Όμως εμείς,εδώ,»αναθέσαμε» σ΄ένα Ποιητή,
    να κατασκευάσει τους Θεούς!

    Κόριννα δεν σε γνωρίζω.

    Κοριννα σε γνωρίζω..

    Θεωρώ στιγμή έμπνευσης της καλής μου τύχης
    την συμμετοχή στην παρέα σας.

    ΥΣΤΕΡΟΛΟΓΙΟΝ:
    Και,επιτέλους από μένα δεν μπορείτε πια να κρυφτείτε:
    Είσαστε εδώ, στον Αφέρωφ,
    όλες και όλοι Ποιητές και Ποιήτριες!

    • ΒΡΑΧΟΣ said

      Τίποτα δεν είναι τυχαίο…

      Διαφωνούμε μόνο στο «μοναδικό μας αληθινό όπλο»…
      Δεν είναι…
      Υπάρχουν κι άλλα…
      Εδώ, σε εμάς, κι άλλα…

    • Κόριννα said

      Καλῶς ἤρθατε στὴν παρέα κύριε Ἱατρόπουλε.

      Ἐγώ ὅμως δέν εἶμαι ποιήτρια.
      Οὔτε ἕναν στίχο δὲν μπορῶ νὰ φιάξω.
      Ἡ μοναδική μου σχέσι μὲ τὴν ποίησι εἶναι ἡ ἀγάπη μου γι᾿αὐτὴν.

      Πάντα ὅταν εἶμαι κουρασμένη καταφεύγω σέ ἀνάγνωσι ποιημάτων καί δόξα τῷ Θεῷ ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες ἔχουμε τοὺς καλλίτερους ποιητές στὸν κόσμο.

    • ΣΠΑΡΤΑΚΟΣ. said

      Δημητρό , α π α ι τ ο ύ μ ε διαρκή παρουσία.

      Οι κομήτες μας αρέσουν, αλλά μόλις φύγουν ,

      μας αφήνουν μιά γεύση στέρησης , στο στόμα.

      Μι πιάν’ς ;;;;

      Σέβας.

  8. Μιχαήλ said

    Κόριννα, Κόριννα…
    Τά παρακάλια τἄκουσες καί πιάσανε ὡς φαίνεται τόπο…
    Σ’ εὐχαριστῶ…
    Σ’ εὐχαριστοῦμε…

    Ἀφιερώνω λοιπόν σέ σένα καί στίς φίλες τοῦ πλοίου, δυό στίχους ἀπό τή δημοτική μας ποίηση, πού διασταυρώθηκα κάποτε μαζί τους, καί ὑμνοῦν μέ μοναδική δωρικότητα, πού μόνο αὐτή ξέρει, τήν γυναικεία ὀμορφιά καί χάρη, σώματος καί ψυχῆς…

    «καί στό μικρό τό δάχτυλο φοροῦσε δαχτυλίδι, καλλιά ἔλαμπε τό δάχτυλο παρά τό δαχτυλίδι».

    Νά ζήσεις.

    • Κόριννα said

      Μιχαήλ
      σ᾿εὐχαριστῶ πολύ.

      Δὲν φαντάζεσαι πόσο μ᾿αρέσει ἡ δημοτική μας ποίησι καὶ ἡ δημοτική μας μουσική.

      Ἀκούω κλαρὶνο καὶ βουρκώνω.
      Ἔτσι κατάλαβα τὶ σημαίνει ἐθνική ψυχή,διότι εἶμαι μὲν Ἠπειρώτισσα ἀλλά δέν γεννήθηκα ἐκεῖ.
      Πῶς λοιπόν συγκινοῦμαι ὅταν ἀκούω τὸν ἦχο τοῦ κλαρίνου;
      Κάτι ὑπάρχει πού δέν τὸ κατανοοῦμε.

    • dyspistos said

      Μιχαήλ, είναι απίστευτης ομορφιάς η φρασούλα που απομόνωσες. Και δείχνει κάλλος νου και ψυχης αυτού που είχε την ικανότητα να τη διαβάσει, να την καταλάβει και να τη χαρίσει με τόσο λεπτό τρόπο στο ανεκτίμητο θηλυκό πλήρωμα του Αβέρωφ.

  9. γιώργος καλαμαράς said

    Κόριννα, μας χρειαζόταν αυτό το λουτρό στο ποτάμι της δημοτικής μας ποίησης. Ευχαριστίες πολλές. Δυστυχώς μεγάλωσα στην ευρωΑθήνα και σαν παιδί δεν τα χάρηκα. Αργότερα στα διάφορα ταξίδια μου έζησα και απόλαυσα τί σημαίνει δημοτικό τραγούδι σε χωριό, κάτω από πλατάνι και Έλληνες να χορεύουν και να τραγουδούν με το κρασάκι και το μεζεδάκι πάνω στο καρώ τραπεζομάντηλο…
    Αχ! Πολιτισμέ της Ευρώπης, τί μας στέρρησες…!

    γ.κ.

    • juliet said

      O ΓΙΟΣ ΤΟΥ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΥ
      (Ο Ανδρόνικος είναι ο εκ μήτρος πάππος του Διγενή Ακρίτα ,πολλάκις αναφερόμενος εις τα ακριτικά άσματα. Εις το κατωτέρω ποίημα περιγράφεται η υπεράνθρωπος δύναμις ενός εκ των υιών του Ανδρόνικου τούτου.Οπως εις τον Διγενήν ,τοιουτοτρόπως και εις όλους τους εξέχοντας Ακρίτας,τους μεσαιωνικούς ηρώες ,ο λαός αποδίδει δύναμιν υπερφυσικήν ,ομοίαν προς εκείνην,την οποίαν οι πρόγονοί μας απέδωσαν εις τον Ηρακλέα και τους λοιπούς ήρωας του αρχαίου κόσμου.
      Η μάνα του τον τάγιζε ψιχούδια με το γάλα
      κι η μάνα του του έλεγε:» Α! γιέ μου τ’ Ανδρόνικου!»
      Χρονιός έπιασε το σπαθί και διέτης το κοντάρι
      κι όταν επάτησε τους τρείς ,κρατιέται παλικάρι.
      Εβγήκε, διαλαλήθηκε ,κανέναν δε φοβάται,
      μήτε τον Πέτρον τον Φωκάν , μήτε τον Νικηφόρον,
      μήτε τον Πετροτράχηλον ,τον τρέμει η γη κι ο κόσμος
      κι αν είναι δίκιος πόλεμος ,μήτε τον Κωνσταντίνον.

      Ετράβηξεν τον μαύρο του ,πηδά ,καβαλικεύει,
      φτερνιστηριάν του χάρισε και στο βουνόν εβγαίνει
      και βρήκε τους Σαρακηνούς ,δοκίμιν απηδούσαν …
      -»Οι μαύροι σας είναι εννιά κι ένας δικός μου δέκα .
      Δέστε κι εξαγκωνιάστε με ,τρεις δίπλες τ’ αλυσίδι,
      ράψετε τα ματάκια μου τρείς δίπλες το ραφίδι,
      βάλτε και στις μασχάλες μου τρικάνταρο μολύβι
      και βάλτε και στα πόδια μου δυό σιδερένιες κλάπες ,
      δια να ίδητε ,πως πηδούν Ρωμαίικα παληκάρια.»

      Δένουν κι εξαγκωνιάζουν τον τρεις δίπλες τ’αλυσίδι,
      ράβουν και τα ματάκια του τρεις δίπλες το ραφίδι
      βάζουν και στις μασχάλες του τρικάνταρον μολύβι
      και βάζουν και στα πόδια του δυό σιδερένιες κλάπες .
      Αφού του τα έκαμασι ,Σαρακηνοί λαλούν του:
      -» Αν βρε ,μικρόν κι ανήλικον ,επαρ’την λεβεντιάν σου !»

      Ξανοίγει τα ματάκια του ,έκοψε το ραφίδι ,
      τινάσσει τα χεράκια του κι έκοψε τ’αλυσίδι,
      έσεισε τις μασχάλες του κι έπεσε το μολύβι
      και δυό πηδήματ’ έκαμε κι εβγήκασιν οι κλάπες
      κι από τους μαύρους τους εννιά ευρέθη στο δικό του
      φτενιστηριάν του χάρισε στον κάμπο κατεβαίνει .
      κλάπες =δεσμά των ποδιών

      Δημοτικον- Απόσπασμα εκ της εκδόσεως του Legrand
      Aντιγραφή από τα » Νεοελληνικά Αναγνώσματα » – 1940 τετάρτη γυμνασίου ,σελ. 224-225.

      ——————————

      Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΓΕΝΗ

      Δια τον θάνατον του Διγενή Ακρίτα η φαντασία του λαού έπλασε διάφορους μύθους πλήρεις θαυμασμού προς τον ήρωα.Το κατωτέρω ποίημα είχε διαδοθη εις την Κρήτην, είναι δηλαδή κρητική παραλλαγή του πανελληνίου άσματος περί του θανάτου του Διγενή.Ο γενναίος Ακρίτας έλαβεν εις την Κρήτην υπερφυσικήν μορφήν .Παρουσιάζεται όπως οι Γίγαντες και οι Τιτάνες και δεν διατηρεί τίποτε το ανθρώπινον .Είναι τόσον ακατάβλητος η δύναμίς του ,ώστε ο Χάρος δεν τολμά να παλαίση μαζί του στήθος προς στήθος ,αλλά τον πληγώνει εξ ενέδρας.

      Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γη τόνε τρομάσσει.
      Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο απάνω κόσμος
      κι ο κάτω κόσμος άνοιξε και τρίζουν τα θεμέλια
      κι η πλάκα τον ανατριχιά ,πως θα τονέ σκεπάση,
      πως θα σκεπάση τον αιτό ,της γης τον ανδρειωμένο.

      Σπίτι δεν τον εσκέπαζε , σπήλιο δεν τον εχώρει .
      Τα όρη εδιασκέλιζε ,βουνού κορφές επήδα ,
      χαράκια αμαδολόγανε και ριζιμιά ξεκούνιε .
      Στο βίτσισμά ‘ πιανε πουλιά ,στο πέταμα γεράκια,
      στο γλάκιο και στο πήδημα τα λάφια και τ’ αγρίμια.
      Ζηλεύει ο Χάρος ,με χωσιά ,μακρά τόνε βιγλίζει
      και λάβωσέ του την καρδιά και την ψυχή του πήρε .
      γλάκιο= τρέξιμο

  10. […] το πρώτο άρθρο της σειράς ΕΔΩ […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: